“Phê bình là diễn ngôn về một diễn ngôn. Đó là ngôn ngữ thứ sinh hoặc siêu ngôn ngữ, nó hành nghề trên ngôn ngữ nguyên sinh (hay ngôn ngữ – đối tượng)” – Roland Barthes.

Tag: Kristeva

Các lý thuyết về sự chơi/sự chơi tự do

Gordon E. Slethaug

Những năm gần đây, đã có một số bài báo và chuyên luận được xuất bản quan niệm sự chơi (play) không chỉ như một “diễn ngôn lý thuyết” mà còn như “một lĩnh vực nghiên cứu khoa học, dần dần trải rộng trong thể kỷ của chúng ta… lan đến cả sinh học, phong tục học, động vật học, nhân chủng học, xã hội học, tâm lý học, giáo dục, kinh tế, khoa học chính trị, chiến tranh hiện đại, điều khiển học, thống kê học, vật lý, toán học và triết học khoa học” (Spariosu, Dionysus Reborn). Dĩ nhiên, chơi không phải là khái niệm mới, song những nghiên cứu này đã kết tinh thành một khuynh hướng vẫn đang tiếp tục phát triển từ 200 năm qua, theo đó, sự chơi được nhìn nhận như là nhân tố ảnh hưởng mạnh đến hoạt động và suy nghĩ của người trưởng thành theo một cách tích cực.

Mặc dù phạm vi ý nghĩa và cách sử dụng từ “chơi” không phải là vô hạn, bảng liệt kê của Spariosu cho thấy khái niệm này có thể thích ứng với lý thuyết văn học đến mức độ nào trong khi vượt xa khỏi phạm vi của lĩnh vực này. Tóm lại, nếu sự chơi, với tư cách là một thuật ngữ, có thể phần nào khá sáng rõ thì định nghĩa về nó và quan niệm về chức năng của nó lại phụ thuộc vào các thời kỳ lịch sử, cũng như phụ thuộc vào từng nhà văn cụ thể và nguyên tắc nghệ thuật của họ. Đọc tiếp

Từ khóa (chủ đề) do độc giả đề xuất:

Liên văn bản – sự triển hạn đến vô cùng của tác phẩm văn học

Nguyễn Minh Quân

Liên văn bản (intertextuality) và phi tâm hoá (decentralization) là hai khái niệm lý thuyết gắn liền với giải cấu trúc (deconstruction); đồng thời, đóng vai trò nền tảng cho một trào lưu rộng lớn hơn: chủ nghĩa hậu hiện đại (postmodernism); ở giới hạn bài viết này, tôi chỉ trình bày những lý thuyết căn bản và sự ứng dụng của khái niệm liên văn bản trong phạm vi phê bình văn học hậu hiện đại (postmodernist literary criticism).

Liên Văn Bản – Những Khái Niệm Tổng Quát Đọc tiếp

Từ khóa (chủ đề) do độc giả đề xuất: