Recent Articles

Về sự tiến triển của văn học*

Chỉ có thể nghiên cứu sự tiến triển của văn học khi coi nó là dãy, hệ thống, có quan hệ tương tác với những dãy và hệ thống khác mà  nó chịu sự chi phối. Việc khảo sát phải được tiến hành từ chức năng kết cấu tới chức năng văn học, từ chức năng văn học tới chức năng ngôn ngữ. Sự khảo sát này cần phải làm sáng tỏ quan hệ tương tác mang tính tiếp biến giữa chức năng và hình thức. Nghiên cứu sự tiến triển cần đi từ lĩnh vực văn học tới những lĩnh vực gần gũi mà nó có quan hệ qua lại, chứ không phải những lĩnh vực xa xôi, cho dù chúng quan trọng như thế nào. Chính việc nghiên cứu sự tiến triển của văn học không những không làm mất ý nghĩa chủ đạo của các hiện tượng  xã hội quan trọng, mà ngược lại, còn làm chúng sáng tỏ tới mức tối đa, trong khi việc thiết lập trực tiếp “ảnh hưởng”  của các yếu tố xã hội quan trọng lại thay thế nghiên cứu sự tiến triển của văn học bằng nghiên cứu biến tính  của các tác phẩm văn học, sự biến dạng của chúng.

Chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa là gì?

Mỹ học hiện thực xã hội chủ nghĩa xem trọng những thành tựu nghệ thuật của chủ nghĩa hiện thực cổ điển (thế kỷ XIX); nó tự xác định phương thức nghệ thuật chủ yếu là sự miêu tả “giống như thực”, “trong những dạng thức của bản thân đời sống”. Sự trung thành của văn nghệ sĩ với nguyên tắc tính đảng được xem là đảm bảo cho tính chân thực của sáng tác. Sự thể hiện kiểu lãng mạn cũng được thừa nhận trong chừng mực nó gắn với cảm hứng anh hùng trong lao động và đấu tranh vì lý tưởng xã hội chủ nghĩa, vì chế độ xã hội chủ nghĩa. Các thử nghiệm và phát hiện về nghệ thuật của các trào lưu chủ nghĩa tiền phong, chủ nghĩa hiện đại đều bị coi là xa lạ, có hại đối với văn học nghệ thuật hiện thực xã hội chủ nghĩa.

Thời đại của những thứ “hậu”

Loạt bài về Thời đại của những thứ “hậu” sẽ được giới thiệu trên blog này được tôi dịch từ cuốn The Theory Toolbox- Critical Concepts for the Humanities, Arts & Social Sciences của hai tác giả Jeffrey Nealon và Susan Searls Giroux; Rowman & Littlefield Publishers, Inc, ấn bản 2003. Đây là dạng sách nhập môn dành cho sinh viên ngành văn học, nhân văn, nghệ thuật, được viết dưới hình thức như là sự diễn giải các từ khóa đang thời thượng nhất, phức tạp nhất, có sức kích thích tư duy mạnh nhất trong những ngành học này. Cái hay của cuốn sách này là sự diễn giải được tác giả thể hiện bằng một thứ văn phong không quá hàn lâm, thậm chí còn có cả sự hài hước. Viết sách giáo trình mà tự nhiên như thế-đấy là điều mà tôi chưa hề thấy ở các giáo trình văn học hiện nay….