Recent Articles

Văn bản văn học và sự bất ổn của nghĩa

Hệ thống các quan điểm của Derrida đã có tác động đến tinh thần cấp tiến trong quan niệm về môi trường văn học và trong khoa học văn học. Tuy nhiên, việc nghiên cứu tư tưởng học thuật của Derrida, về bản chất, là một nhiệm vụ chứa đầy mâu thuẫn. Derrida không thể thực hiện được mục đích của mình là chỉ ra cái cấu trúc có ý nghĩa cuối cùng, giấc mơ hàng ngàn năm của siêu hình học châu Âu.

Sáng tác của François Rabelais và nền văn hoá dân gian Trung cổ và Phục hưng

Cuốn Sáng tác của François Rabelais và nền văn hóa dân gian Trung cổ và Phục hưng là luận án tiến sĩ (ban đầu nó mang tên: Rabelais trong lịch sử chủ nghĩa hiện thực) mà Bakhtin bảo vệ tại Viện văn học thế giới thuộc Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô năm 1940, nhưng mãi tới năm 1965 mới được in thành sách. Ngay sau khi xuất bản, nó đã được dư luận khoa học ở Liên Xô (qua các bài giới thiệu – phê bình của L. Pinskij, Ja. Gureviech, L. Batkin đăng trên các tạp chí Những vấn đề văn học vàNhững vấn đề triết học năm 1966-1967) đánh giá rất cao. Người ta nhất trí nhận định rằng những quan điểm lý luận và phương pháp luận của cuốn sách này vượt xa khỏi khuôn khổ nghiên cứu Rabelais và có tác dụng soi sáng đối với nhiều bộ môn khoa học, trước tiên là mỹ học và triết học của tiếng cười. “Sau cuốn sách của Bakhtin, toàn bộ lịch sử tiếng cười phải được viết lại” – đó là một trong những ý kiến gần đây nhất của Gurevich (xem tạp chí Văn học nước ngoài năm 1966) khẳng định tác dụng có tính chất cách mạng trong khoa học của cuốn sách của Bakhtin.

Nghiên cứu Bakhtin ở Trung Quốc

Trong khi lí luận “phức điệu” của Bakhtin đang được tranh luận sôi nổi, thì tác giả Hiểu Hà lại khai thác một lĩnh vực khác về Bakhtin. Tập san Bình luận văn học nước ngoài số 2.1988 đã đăng bài “Quan sát cổ kim trong chốc lát, ngao du bốn bể trong phút giây – suy nghĩ về việc nghiên cứu thời gian nghệ thuật.” Ông nói: “Từ những năm 30, Bakhtin đã chú ý đến ý nghĩa quan trọng của vấn đề không gian, thời gian trong tiểu thuyết. Bakhtin đặc biệt chú trọng việc nghiên cứu không gian, thời gian, theo ông: “Thể tài và biến thể thể tài chính là do nó (tức không gian, thời gian) quyết định”, “Với tư cách là phạm trù nội dung hình thức, ở một trình độ rất cao, thời gian – không gian sẽ quyết định hình tượng nhân vật trong văn học, xét về bản chất, hình tượng ấy đã được thời gian, không gian hoá”. Trong một bài viết khác, “Nghiên cứu thời gian nghệ thuật trong văn học Liên Xô”, đăng trên tạp chíVăn học Liên Xô số 4.1989, tác giả Hiểu Hà đã gọi Bakhtin là ông tổ của trường phái thời gian nghệ thuật trong nền văn học nghệ thuật Liên Xô.