Recent Articles

Thế giới hiện sinh ngoài khung cửa

Tưởng tượng & Dấu vết của Uông Triều đã dẫn người đọc rời hẳn thế giới tiểu thuyết hiện thực quen thuộc của văn chương Việt Nam 1945-1975, bước vào thế giới của sáng tạo đích thực, tiểu thuyết hư cấu (fiction). Điều này hầu chưa tác giả trẻ đương đại nào thành công. Các tác giả trẻ dù đã có nhiều cách tân, song họ vẫn bị hiện thực ghì chặt lấy, vẫn chưa thoát được cách viết phản ánh hiện thực.

Để hiểu thêm “chủ nghĩa hiện thực vĩ đại” của G. Lukacs

Từ sau Đại hội XX của Đảng Cộng sản Liên Xô, G. Lukacs liền hưởng ứng phong trào “phi Stalin – hoá ”. Đặc biệt trong sự kiện Hungari (1956), có thể nói ông là “lãnh tụ tinh thần” của câu lạc bộ Pêtôphi, và tiếp theo còn tham gia chính phủ Nagy Imre với cương vị Bộ trưởng văn hoá G. Lukacs cho rằng “Chủ nghĩa xã hội phải được giải phóng khỏi sự xuyên tạc của Stalin, để trở về con đường Mác-xít chân chính” (Chủ nghĩa Mác và chủ nghĩa Stalin). Tuy vậy đây không phải quay lại hẳn chủ nghĩa Mác phương Tây do ông đã đặt nền móng trước đây, mà đến giai đoạn này ông vẫn không thừa nhận. Năm 1955, khi M. Ponty nhắc lại Chủ nghĩa Mác phương Tây bắt nguồn từ Lịch sử và ý thức giai cấp, G. Lukacs lập tức phản đối cho đó là “âm mưu và ngụy tạo”.

Một góc nhìn về bộ phận văn học sân khấu trong lịch sử văn học Việt Nam

Với tư cách là một bộ môn thuộc về loại hình sân khấu, sân khấu truyền thống Việt Nam được cấu thành bởi hai yếu tố có quan hệ mật thiết với nhau là kịch bản văn học và nghệ thuật diễn xướng. Nếu nghệ thuật diễn xướng là con đẻ của bộ môn nghệ thuật học (âm nhạc, vũ đạo, trình thức v.v…) thì kịch bản với tư cách là một tác phẩm văn học lại là một bộ phận của văn học sử. Về cơ bản, có thể ghi nhận hai hình thức chủ đạo của sân khấu truyền thống người Việt là tuồng (hay hát bội)(10) và chèo. Ngoài ra, còn có một số tiểu hình sân khấu khác như múa rối và các trò diễn hí dân gian tạm thời chưa đề cập đến ở đây, bởi tính không lưu truyền rộng rãi cả về nghề diễn và kịch bản văn học thì tuồng và chèo phần nào đã được đề cập nhưng ở chừng mực khác nhau, với những dụng ý chuyên biệt.