Giải thưởng Hội Nhà văn Hà Nội 2013: Tác giả, tác phẩm được giải là xứng đáng


Đúng ngày kỷ niệm 59 năm Giải phóng Thủ đô, Thư viện Hà Nội chật kín người với đủ các thành phần, từ nhà văn, nhà báo đến sinh viên… tham dự Lễ trao Giải thưởng và kết nạp Hội viên năm 2013 của Hội Nhà văn Hà Nội. Phóng viên Báo Điện tử Tổ Quốc ghi nhanh một số ý kiến đáng quan tâm của người có mặt.

Nhà văn Hoàng Quốc Hải: Người được giải không hàm ơn bất cứ ai

PV: Thưa nhà văn Hoàng Hải, ông có thể chia sẻ nhận xét cũng như nhìn nhận chủ quan của mình về giải thưởng văn học của Hội Nhà văn Hà Nội 2013?

Nhà văn Hoàng Quốc Hải: Đây là giải thưởng tôn vinh thật sự các tác giả và tác phẩm. Trước hết là tôn vinh tác phẩm, sau đó là tác giả hết sức khách quan và công bằng. Nó không bắt người được giải phải hàm ơn bất cứ ai cả mà ngược lại ban tổ chức trao giải thưởng phải hàm ơn các tác giả có tác phẩm tốt đóng góp cho công chúng và đóng góp cho nền văn học nước nhà.

Họ xét giải trên cơ sở tôn trọng tác phẩm, sau đó là tác giả mà không có mảy may gì. Nếu như làm như thế này thì sẽ rất có nhiều người hưởng ứng, vì Hội Nhà văn Hà Nội trong vòng mươi mười lăm năm nay trao giải không có ai từ chối.

PV: Và đây là một trong những điểm khác so với các giải thưởng khác?

Nhà văn Hoàng Quốc Hải: Tôi không biết có khác hay không, nhưng giải thưởng khác thì có người từ chối nhận giải.

PV: Vậy theo nhà văn Hoàng Quốc Hải, giải thưởng Hội Nhà văn Hà Nội năm nay đã bao quát được đời sống văn chương thủ đô trong một năm hay chưa, hay còn tác phẩm nào “bỏ sót” mà nhà văn thấy xứng đáng nhưng chưa nhận được giải thưởng?

Nhà văn Hoàng Quốc Hải: Tôi nghĩ có thể còn có rất nhiều tác phẩm được tham dự giải, nhưng xứng đáng thì ban chung khảo chỉ chọn được thế này. Với lại số tiền- kinh phí để trao cho những tác phẩm có hạn nên không thể mở rộng được thêm nữa. Nhưng như thế này đã là đủ rồi.

Cá nhân tôi đánh giá cao đây là giải thưởng công tâm.

PV: Trong quy chế của Hội Nhà văn Hà Nội có giải thưởng dành cho các tác giả trẻ, 35 tuổi trở xuống. Nhưng nhiều năm nay gần như giải thưởng này không được trao. Vậy theo nhà văn thì giải thưởng trẻ này nên trao cho những tác giả có tác phẩm mà chất lượng phải ngang bằng tương xứng với giải thưởng thường niên nói chung hay là nên có sự “ưu ái” về mặt nào đó?

Nhà văn Hoàng Quốc Hải: Ưu ái về tuổi tác, nhưng chất lượng tác phẩm vẫn phải đạt đến độ nhất định.

PV:  Có thể ưu ái vì họ dám dấn thân vào một đề tài mới, một thể nghiệm mới chẳng hạn?

Nhà văn Hoàng Quốc Hải: Ở nước ngoài, nhiều nước họ sẵn sàng trao cho những tác phẩm mang tính thể nghiệm, những tác phẩm “kỳ quặc”. Một tác phẩm có sự khác biệt không có nghĩa là tác phẩm ấy không có giá trị, mà nó vẫn có một giá trị nào đó. Tuy nhiên, ở nước ta chưa có, bởi cách nhìn nhận và tư duy của chúng ta còn hạn chế.

Dịch giả Lê Bá Thự: Hội Nhà văn Hà Nội bao giờ cũng có cách làm khác

PV: Nếu được nói về giải thưởng của Hội Nhà văn Hà Nội 2013, ông sẽ nói gì?

Dịch giả Lê Bá Thự: Đúng như nhận xét của Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội Phạm Xuân Nguyên, giải thưởng của Hội năm nay đặt trọng tâm vào những tác phẩm phi hư cấu. Đây là điểm khác so với giải thưởng các năm trước. Điểm khác nữa là ngoài giải thưởng dành cho sáng tác mới còn có giải Thành tựu. Năm nay ngoài giải thành tựu, ở cả bốn chuyên ngành đều có giải thưởng. Tôi chỉ hơi tiếc là giải năm nay không có tác giả trẻ. Nhưng nói chung thì theo tôi thế là được.

PV: Ông có cho rằng cách thức xét giải của Hội Nhà văn Hà Nội có điểm khác so với Hội Nhà văn khác không?

Dịch giả Lê Bá Thự: Thực ra thì Hội Nhà văn Hà Nội bao giờ cũng có những cách làm khác so với các Hội Nhà văn khác, kể cả Hội Nhà văn Việt Nam. Mặc dù khác nhưng phù hợp với tư duy, tính cách và tình hình thực tế của Hà Nội.

PV: Theo ông thì giải thưởng của Hội Nhà văn Hà Nội đã bao quát hết được tình hình văn chương của thủ đô nửa cuối năm 2012 và nửa đầu năm 2013 chưa?

Dịch giả Lê Bá Thự: Có thể chưa bao quát được hết tình hình văn học thủ đô năm qua nhưng sự ghi nhận và tôn vinh các tác giả, tác phẩm được giải là xứng đáng.

PV: Là dịch giả văn học, ông có muốn nói thêm gì về cuốn sách dịch được giải của dịch giả Phạm Vĩnh Cư?

Dịch giả Lê Bá Thự: Năm nay có hai tác phẩm văn học dịch được vào chung khảo. Cuối cùng  Tuyển tập thơ Tâm của Marina Tsvetaeva do dịch giả Phạm Vĩnh Cư dịch đã được giải, mặc dù theo cá nhân tôi thì cả hai cuốn vào chung khảo đều có những mặt được và chưa được. Cuốn Tâm do dịch giả Phạm Vĩnh Cư dịch là cuốn sách công phu, chất lượng dịch tốt. Đây là cuốn thơ nhưng dịch giả dịch theo cách diễn giải, tạm gọi là dịch thô, dịch sát nghĩa, chứ không cô đọng, có vần. Nhiều người cho rằng, đã là dịch thơ là phải dịch có vần điệu, còn Phạm Vĩnh Cư dịch cuốn này là trung thực với nguyên bản, thành ra nó có cái hạn chế của nó. Với cách dịch này có thể sẽ khiến một số người đọc thấy hơi khó, nhưng cũng có người thích vì tác phẩm gần với bản gốc, giữ được phong cách tác giả, nhất là ai làm nghề dịch thuật. Khi dịch thơ thì đây là một vấn đề mà dịch giả cần cân nhắc, vì mỗi sự lựa chọn đều có hai mặt, đều có cái giá của nó. Nếu chọn dịch theo thơ có vần điệu, gần với chúng ta thì nó sẽ mất đi cái bản gốc. Nhưng nếu dịch thơ một cách trung thành theo bản gốc thì cái phần thơ sẽ bị giảm. Và cũng phải tuỳ vào tác giả, tuỳ bài thơ để dịch giả lựa chọn “cái giá” mà mình phải trả, có thể ở bài thơ này phải dịch ra chất thơ, bài thơ kia phải dịch sát nguyên gốc và bài thơ khác phải kết cả hai.

Tác giả nhận giải bất ngờ, sửng sốt

Tác giả Phan An Sa: Ngày 4 tháng 10 khi tôi đang ngồi uống cà phê thì nhận được tin nhắn từ một người bạn ở Đà Nẵng, báo cho tôi biết; cuốn sách Nắng được thì cứ nắng được giải thưởng Hội Nhà văn Hà Nội. Tôi vô cùng bất ngờ và bảo: Tôi ở Hà Nội đây mà có biết gì đâu. Người bạn kia nói lại là báo đăng thông tin.

Giáo sư Nguyễn Huệ Chi: Tôi cũng giống như anh Phan An Sa, không hề biết thông tin cuốn sách của mình được giải, chỉ đến khi được công bố trên báo và được bạn bè nhắn tin mới biết. Tôi vô cùng sửng sốt vì cứ nghĩ giải thưởng văn chương bây giờ phải chạy chọt hay phải… thế nào đấy mới được giải. Tôi rất vui mừng và vinh dự vì mình được nhận giải bởi tin vào sự công tâm, công bằng của những người xét giải ở Hội Nhà văn Hà Nội, dù đây là lần thứ hai tôi được giải của Hội Nhà văn Hà Nội. Giải thưởng văn chương của Hội Nhà văn Hà Nội làm tôi liên tưởng đến Tự lực văn đoàn trước đây.

Hiền Nguyễn (thực hiện)

Nguồn:http://vanhocquenha.vn

Leave a Reply