Học sinh muốn gì ở môn Văn?


Thùy Dung

Tác phẩm văn chương là sáng tạo nghệ thuật nghệ thuật của tác giả. Bản chất của tác phẩm văn chương là một hệ thống mở mà ở mỗi người lại có những cảm nhận khác nhau. Chúng em muốn học Văn để được sống trong tác phẩm với những cảm nhận của riêng mình chứ không phải sống trong cái khuôn vàng thước ngọc có sẵn với những cảm nhận áp đặt của người khác.

Nếu mỗi tác phẩm văn chương là một loại rượu khác nhau thì thầy cô giáo là người dạy chúng em cách thưởng thức từng loại rượu ấy. Chúng em phải được uống rượu trước để biết hương vị nhạt nồng của nó ra sao, người nấu rượu đã khéo léo, tinh tế như thế nào. Từ chỗ thấm thía cái tinh hoa tinh túy của rượu chúng em mới có thể nói về thứ mà mình vừa được uống bằng chính những cảm nhận sâu sắc của mình mà không gượng gạo, sáo rỗng. Nếu như xã hội thay đổi từng ngày từng giờ cùng với những quan niệm về lối sống, đạo đức, thẩm mĩ… của con người thì tại sao lại bắt chúng em phải coi giá trị của những tác phẩm văn học là bất biến, là trường tồn mãi với thời gian. Văn học không thể mang trong nó những đặc tính có tính chất xác định rõ ràng. Giá trị của tác phẩm văn học không bất biến theo thời gian mà có những giá trị biến đổi trong những thời đại khác nhau, trong những thế hệ hay những con người khác nhau. Chính guồng quay học hành – thi cử đã trói buộc, kìm hãm những ý tưởng sáng tạo, phát hiện mới mẻ, sự phá cách trong suy nghĩ hay những phút xuất thần thăng hoa cùng cảm xúc trong một cái ngưỡng vô hình. HS thì bị ám ảnh bởi những ba-rem của thầy cô đưa ra vì phải thuộc và làm đúng với ba-rem mới có điểm cao. Chính phương pháp giáo dục áp đặt bắt học trò phải cảm nhận văn học theo khuôn khổ đã giết chết sự hứng thú học văn của HS.

Với một chương trình ngữ văn trong nhà trường dày đặc như hiện nay, thầy cô không đủ thời gian để truyền đạt cho HS niềm đam mê văn học mà cứ phải vội vàng giảng một cách sơ sơ chung chung về tác phẩm. Và HS cũng chỉ được tiếp cận tác phẩm ở bề mặt. Những tác phẩm đã được đưa vào chương trình sách giáo khoa đều là những tác phẩm đã qua sự chọn lọc của thời gian và bao thế hệ người đọc cho nên đều có giá trị nhân văn sâu sắc, là mảnh đất màu mỡ của tâm hồn. Nhưng với một thời gian hạn hẹp như vậy GV và HS không thể cày sâu tới những lớp nghĩa sâu trong tác phẩm. Kết quả là những cái cây mọc trên cánh đồng màu mỡ nhưng lại không thể chạm tới lớp đất màu mỡ đầy dinh dưỡng để chúng lớn lên thành những cây to xanh tốt.

Trong quá trình học Văn, chúng em không muốn trở thành những vận động viên maraton chạy thục mạng một cách thụ động trên những con đường mòn văn học mà người ta đã sắp đặt sẵn. Chúng em muốn được yêu văn học và được thanh thản khi học Văn.

Thùy Dung (Học sinh giỏi Văn tỉnh Hà Nam)

Nguồn: http://www.bentre.edu.vn

Leave a Reply