“Nguyễn Ái Quốc là người đầu tiên ở Việt Nam viết truyện viễn tưởng hiện đại”


Ngô Tự  Lập
Trên trang http://phebinhvanhoc.com.vn có bài của Trần Đình Sử nhan đề “Có nên xem Nguyễn Ái Quốc là cha đẻ truyện viễn tưởng Việt Nam?”.
Mở đầu bài này, ông viết:

“Gần đây có học giả nước ngoài xem Nguyễn Ái Quốc là cha đẻ truyện viễn tưởng Việt Nam, có học giả Việt Nam liền phụ hoạ, lập tức gây nên chuyện đạo văn ồn ào”.

Mặc dù Trần Đình Sử không nói tên, nhưng rõ ràng đó là ông nói về chuyện ồn ào liên quan đến bài báo của tôi cách đây ít năm.

Thông tin của ông không chính xác. Thật ra Hayes Edwards chỉ nói rằng “Con người biết mùi hun khói” là truyện viễn tưởng (và ông cho đó là truyện viễn tưởng duy nhất của Nguyễn Ái Quốc).

Cũng xin nói thêm là thủ pháp “viễn tưởng” của truyện hiển nhiên ngay từ đầu truyện. Trước Hayes Edwards, nhiều tác giả Việt Nam cũng đã nói “Con người biết mùi hun hun khói” là truyện viễn tưởng (chẳng hạn: Lê Chí Dũng, trong bài “‘Người biết mùi hun khói’ của Nguyễn Ái Quốc và sự ra đời của nhân vật tích cực của chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa trong văn học Việt Nam” (số 1, Tạp chí Khoa học, Đại học Tổng hợp Hà Nội, năm 1985, tr. 8-10) như sau: “Trong những văn phẩm nghệ thuật (…)người nghệ sĩ cách mạng có thể vút băng về tương lai xa xôi. Truyện ngắn Người biết mùi hun khói chính là sự vút băng tuyệt diệu như vậy về phía tương lai”. (in nghiêng của Lê Chí Dũng).

Giả thiết rằng Nguyễn Ái Quốc là người đầu tiên ở Việt Nam viết truyện viễn tưởng hiện đại (N.A.Q có 1 truyện viễn tưởng nữa là “Giấc ngủ mười năm”) là do tôi đưa ra chứ không phải là phụ họa Hayes Edwards. Tất nhiên, giả thiết này có thể đúng hoặc sai, nhưng đó là chuyện khác.

 

Nguồn: Bản tác giả gửi http://phebinhvanhoc.com.vn.Copyright © 2013 – PHÊ BÌNH VĂN HỌC

Leave a Reply