Những chân trời rộng mở cho Việt Nam


Lời dịch giả: Tôi đã dịch một bài báo nhan đề “Vở kịch bóng chói sáng” của tác giả Thuỵ Điển Ann Lingebrandt giới thiệu cuốn Hợp tuyển thơ của 12 nhà thơ đương đại Viêt Nam lần đầu tiên dịch ra tiếng Thuỵ Điển[1]. Bài báo đăng trên tờ báo thuộc loại lớn nhất Thuỵ Điển, tờ Helsingbogs Dagblad AB ra ngày 20/03/2010[2]

Lâu lắm rồi mới lại “mài rũa” cái ngôn ngữ tôi đã được học khi sống với cộng đồng người Thuỵ Điển tại thành phố Guelf (tỉnh bang Ontario,Canada). Người bạn tôi hình như cũng muốn tôi tiếp tục “mài rũa” ngôn ngữ còn rất ít người Việt và người của thế giới biết đến, anh ta cho địa chỉ đường dẫn trên mạng của hai bài báo nữa và thế là mặc dầu cũng khá bận rộn nhưng tôi vẫn bắt tay “vật lộn” với “cái ngôn ngữ của đất nước sẽ trao giải thưởng Nobel văn chương danh giá hàng năm” cho toàn thế giới. Bây giờ là bản dịch một bài báo cũng giới thiệu cuốn Hợp tuyển thơ Việt Nam của tác giả Athena Farokhzad chuyên về văn hoá. Bài báo nhan đề “Vietnam vidgar Vyer” (Những chân trời rộng mở cho Việt Nam) mới đăng ngày 05/04 gần đây trên tờ Aftonbladet (tạm dịch là Báo buổi chiều), một tờ báo “cực lớn” của Thụy Điển mà thế giới nhắc đến nó chỉ tóm tắt: “…có 2,4 triệu độc giả hàng ngày qua kênh của chúng tôi”. Bạn thấy đấy, thế giới ngày càng quan tâm đến thi ca của một dân tộc “ra ngõ gặp thi hào” là Việt Nam chúng ta!

 

*

NHỮNG CHÂN TRỜI RỘNG MỞ CHO VIỆT NAM 

(Đọc tập tuyển tập Cho ngày hôm qua. Mười hai nhà thơ Vietnam,

bản dịch của Erik Bergqvist, Maja Thrane, Mimmi Diệu Hường Bergström và Tobias Theander, Nhà xuất bản Tranan, Thụy Điển, 2010) [3].

Athena Farrokhzad (Thụy Điển) 

 

Cuốn sách tham vọng nhất tôi đã đọc của Nhà Xuất bản Tranan (Cần trục) với cánh cửa nhìn ra thế giới của họ, “Cho ngày hôm qua“, là hợp tuyển thơ của 12 nhà thơ đương đại ViệtNam lần đầu tiên được dịch ra tiếng Thuỵ Điển. Bìa sách màu xanh lục thẫm được trang trí bằng các bông hoa Sen hình vuông với  lá  Sen nở ra cuốn sách cùng bề dày của nó. Hoạ sỹ Hellstens thiết kế cuốn sách đẹp đến nỗi tôi phải lật đi lật lại ngắm nghía mãi mới bắt đầu đọc nó.

Những bài thơ sớm nhất trong hợp tuyển được viết vào năm 1975, mười năm sau những bài thơ chống chiến tranh nổi tiếng của nhà thơ Thuỵ Điển Göran Sonnevis[4]. Bây giờ, các nhà thơ Việt Nam, chính họ xuất hiện ở đây, người già nhất sinh năm 1941, người trẻ nhất, 1980. Lãnh tụ kháng chiến Hồ Chí Minh, người đã viết nhiều bài thơ từ trong nhà ngục, khẳng định rằng các nhà thơ cần phải có chất thép và phải biết xung phong trước trận tiền[5]. Cũng trong những bài thơ này có thể nhìn thấy rõ dấu vết của quân xâm lược.

Nhưng Ngô Tự Lập, người gây cho tôi ấn tượng lớn nhất, tôi có thể nói với các bạn, nhà thơ này đã viết bằng cả Cốt lõi của Nỗi buồn và một con đường nhỏ xuyên qua cơ thể vào những câu chuyện của bạn. Chẳng hạn trong bài thơ về nhưng người đàn bà của thập kỷ 1960 của anh: “Ba mươi năm tôi bỗng lại nhìn thấy họ/ Triệu triệu bầu vú bị chặt đứt khỏi thân mình đau đớn/ Rơi như những trái dừa xanh xuống đất mềm/ Những trái dừa xanh cả dưới mồ vẫn còn căng mẩy/ Ba mươi năm cũng có người trở lại/ Chọc lỗ tra ngô trên bãi một mình”.

Nhà thơ Hoàng Hưng, người tuyển chọn và sắp xếp cuốn sách theo tiêu chí lịch sử đã giảng giải cho tôi rằng thơ ca ViệtNamhiện đại vẫy vùng giữa hai làn sóng mô phạm và nội tâm, phong cách thơ chuyển động giữa các hình thức truyền thống và kinh nghiệm. Và bây giờ, theo Hoàng Hưng, các nhà thơ trẻ nhất đã bỏ lại chủ đề chiến tranh sau lưng họ để khám phá những chủ đề mới khác.

Ở ViệtNam, mỗi năm hàng ngàn đầu sách thơ được xuất bản, con số thật chỉ có trong mơ của tôi. Thời buổi kinh tế thị trường này, khi xuất bản thơ không mang lại lợi nhuận tối đa trong các nhà xuất bản của Thuỵ Điển, tôi lại càng thấy không đủ “xì trét” cho niềm vui của Tranan với cuốn Hợp tuyển thơ chất lượng và xa xỉ này- nó mở rộng tầm mắt trữ tình cho chúng ta.

 

Adam Hoàng Hạc dịch từ tiếng Thụy Điển. Nguồn: http://www.aftonbladet.se/kultur/article6897178.ab

Chú thích


[1] Danh sách các nhà thơ trong Tuyển tập thơ Việt Nam xuất bản tại Thụy Điển 2010 (xếp theo thứ tự năm sinh): Bằng Việt (1941), Hoàng Hưng (1942), Hữu Thỉnh (1942), Ý Nhi (1944), Nguyễn Duy (1948), Mai Văn Phấn (1955), Nguyễn Quang Thiều (1957), Nguyễn Lương Ngọc (1958- 1996), Ngô Tự Lập (1962), Nguyễn Bình Phương (1965), Phan Huyền Thư (1972), Vi Thùy Linh (1980).

[2] Xem thêm: http://hd.se/kultur/boken/2010/03/20/blandande-skuggspel/

[3] Till: igår. Tolv vietnamesiska poeter. Övers. Erik Bergqvist, Maja Thrane, Mimmi Dieu Huong Bergström och Tobias Theander, Tranan.

[4] Göran Sonnevis – nhà thơ hiện đại nổi tiêng nhất Thuỵ Điển, sinh năm 1939, giành giải thưởng The Nordic Council’s Literature Prize cho tập thơ Oceanen (Đại dương).

[5] Tác giả nhắc tới bài “Thiên gia thi hữu cảm” trong tập thơ “Ngục trung nhật ký” của Hồ Chí Minh:”Thơ xưa yêu cảnh thiên nhiên đẹp/ mây gió trăng hoa, tuyết núi sông/Nay ở trong thơ nên có thép/ Nhà thơ cũng phải biêt xung phong”. (ND)

Leave a Reply