Sách mới: “Dị-nghị-luận|Đồng-chân-dung: Bầu trời trong giọt nước”


Nhân dịp ra mắt cuốn sách này, Trung tâm Văn hóa Pháp  (L’Espace) tại Hà Nội cùng Công ty CP Sách Thái Hà tổ chức buổi tọa đàm: “DỊ-NGHỊ-LUẬN|ĐỒNG-CHÂN-DUNG: BẦU TRỜI TRONG GIỌT NƯỚC” với sự tham gia của các nhà nghiên cứu lý luận phê bình văn học hàng đầu: Lã Nguyên, Trần Ngọc Vương, Nguyễn Đăng Điệp, Phạm Xuân Nguyên và tác giả Đặng Thân.

 

Thời gian: 18 giờ, thứ Tư ngày 9 tháng 1 năm 2013.

Địa điểm: Hội trường Trung tâm Văn hóa Pháp (L’Espace) – 24 Tràng Tiền, Hà Nội.

Liên hệ:

Tel: 04 3793 0480 – Fax: 04 6287 3238

Email: media@thaihabooks.com

Website: www.thaihabooks.com – Facebook: www.facebook.com/thaiha2206

*

Đặng Thân là một chủ thể khác; vượt lên trên những chủ thể chấn thương.

Đặng Thân là một vũ trụ khác; vũ trụ vượt ra ngoài mọi cõi buồn vui.

Đặng Thân là một tiếng nói khác; tiếng nói không lẫn vào dàn sắc giọng đám đông.

(Nhà phê bình Lã Nguyên)

 

Đọc văn Đặng Thân, có lẽ phải bỏ thói quen dung túng ngôn ngữ chuẩn tắc, mà phải “xuyên” qua cái vỏ của nó, bằng bất cứ giá nào, để thấu tận lõi, phải “sang sông”.

(Nhà thơ Nguyễn Bảo Chân)

 

Một cách tiếp cận vừa từ bên trong vừa từ bên ngoài, vừa khoa học vừa nghệ thuật, với tri thức phong phú từ các nền văn hóa khác nhau và hệ phê bình khác lạ nhưng không quên tri thức khu vực truyền thống. Những góc nhìn vừa mới lạ, vừa trẻ trung đối với các tác giả đương đại của văn học Việt Nam.

(Nhà phê bình Trần Ngọc Vương)

 

*

MỤC LỤC cuốn DỊ-NGHỊ-LUẬN|ĐỒNG-CHÂN-DUNG

 

Bầu trời trong giọt nước (Đỗ Lai Thúy)

DỊ-NGHỊ-LUẬN | ĐỒNG-CHÂN-DUNG

1. Mộc Dục Luận (về cái sự tắm rửa)

2. Kẻ Sỹ: Cội nguồn cảm hứng sáng tạo & Xuất xử

3. Mơ

4. [Ngồ] Ngộ Ngôn Sư

5. Đọc Bình Ngô đại cáo (nhân ngày nhà giáo)

6. Tú Xương chỉ có… “xướng” và “tu”?

7. Vai diễn & Số phận

8. “Bán[h]”

9. Về [đại] dịch [ma] thuật

10. “Tỉu Nuận”

11. Thơ phụ âm (alliteration) [& tôi]

12. “Hình như” Từ Chi – (chân dung “hư cấu”)

13. Hình như có người “cởi áo” trên Cửa Cấm – (về Dư Thị Hoàn)

14. Tiếng ngựa hoang… – (về Lê Anh Hoài)

15. V[i]ết mật ngôn trên d[r]a – (về Nguyễn Viện)

16. Và đã “phải lòng” – (về Đặng Thiều Quang)

17. “Quite connects” – (về Thơ đến từ đâu)

18. Mai Văn Phấn & Công nghệ cách tân thơ – (về Hôm sau của Mai Văn Phấn)

19. Trường-ca ca… – (về Lòng hải lý của Đỗ Quyên)

20. Những mùa thu ám ảnh trong cõi lửng lơ – (về thơ Dương Kiều Minh)

21. Người buông lưới dệt ánh sáng từ hố thẳm – (về thơ Nguyễn Quang Thiều)

22. Cần thêm một dấu hỏi cho độc giả Việt? – (về Mùa mưa ở Singapore của Linh Lê)

23. Những góc nhìn luễnh loãng Đông & Tây khi đọc Đỗ Minh Tuấn bên Nabokov & Trang Tử & Muhammad & v.v… – (về Thần thánh & Bươm bướm của Đỗ Minh Tuấn)

24. Đoàn tầu Thống Nhất (hay là “quân tử dĩ hậu đức tải vật”) – (về Phê bình văn học, con vật lưỡng thê ấy của Đỗ Lai Thúy)

25. Nỗi đau [đáu] của trực giác (hay là tiếng gầm của sư tử) – (về Hoàng Ngọc Hiến)

26. Kỷ niệm đầu tiên và lưu niệm cuối cùng với dịch giả Chu Trung Can

27. Nhớ Phạm Công Thiện | Quên Henry Miller

28. James Joyce: vầng hồng từ đồng cỏ Ireland

29. Bài học tiếng Việt mới – (chân dung “hư cấu”)

 

DỊ-NGHỊ-LUẬN|ĐỒNG-CHÂN-DUNG

Tác giả: ĐẶNG THÂN

Nhà xuất bản Hội Nhà văn – Hà Nội – 1/2013

Phụ lục: DỊ-CHÂN-DUNG

(trích Từ điển thi x/x loại [chúng sinh])

1. A Lịch Sơn Đại Đế

2. Bờm

3. Bùi Giáng

4. Đặng Đình Hưng

5. Đặng Mậu Lân

6. Einstein

7. Gabriel Garcí­a Márquez

8. Gao Xingjian

*

Bầu trời trong giọt nước

Thoạt nhìn, Dị-nghị-luận|Đồng-chân-dung người ta có cảm tưởng rằng, cuốn sách có hai phần chính, riêng biệt, là nghị-luậnchân-dung, còn chữ đồng, dị chẳng qua chỉ là cái thú chơi chữ, vốn rậm rì, của Đặng Thân.

Nhưng, đọc vào rồi thì thấy hình như không phải như vậy. Dị-nghị-luận, là một thứ nghị luận khác, khác với những gì đã trở thành định kiến, nhất phiến, rắn đặc. Còn đồng-chân-dung thì, tuy viết về một chân dung, nhưng lại cứ lẩn khuất nhiều chân dung, của người khác đã đành, mà còn của chính người đó. Hơn nữa, cắc cớ hơn, nghị luận và chân dung lại hòa trộn vào nhau: trong nghị luận có chân dung, trong chân dung có nghị luận, tạo ra sự bội trùng những mắt lưới giăng mắc vào nhau.

Đó là lối-viết-Đặng-Thân. Một lối viết không triển khai dọc theo chiều liên kết, kế tiếp, mà mở rộng theo chiều lựa chọn bởi những trích dẫn, bình luận ngoại đề, danh ngôn Đông Tây kim cổ, những quy chiếu về thực tại sống sít. Nó làm cho long mạch văn bản cứ tưởng như bị chặt đứt, rời ra thành những mảnh, đoạn. Thế là người đọc ăn sẵn ở ta hoặc tự mình phải nhọc công ghép lấy một con rồng hoàn chỉnh cho mình, hoặc cứ để cho hình tượng long ẩn tự hình thành ở mỗi mảnh đoạn. Như vậy, ở lối viết này, bầu trời với tư cách là cái tổng thể, không nằm ở đại dương mà trong giọt nước.

Mỗi chân-dung-nghị-luận hoặc nghị-luận-chân-dung của Đặng Thân là một giọt nước. Nhưng được viết với lối đặc tả. Nghĩa là, tóm lấy một điểm cốt yếu, miêu tả và diễn giải nó ra. Thế là hình thành một lịch sử chân dung. Mà mỗi chân dung thì có một lịch sử riêng. Cả cuốn sách, vì thế, là những lịch sử, lịch sử số nhiều. Các lịch sử này vừa tồn tại song song, vừa xoắn luyến vào nhau tạo thành một thế giới đa chiều kích, đa giọng điệu. Nó là một cái nhìn khác của Đặng Thân so với 3.3.3.9 [những mảnh hồn trần], nhưng lại là một diễn giải cùng cho thứ chân-dung-đồng-dị-Đặng-Thân.

Tuy vậy, quyển sách của Đặng Thân không kén đọc, mà là một cuốn sách cho mọi người. Bởi lẽ, ai cũng tìm thấy trong sách một điều gì đấy của mình và cho mình. Hay, ít nhất, nó cũng hấp dẫn người ta ở một văn phong độc đáo, sôi nổi và ít nhiều khiêu khích.

11-12

Đỗ Lai Thúy

Leave a Reply