Recent Articles

Nam tính hóa nữ tính – đọc Đoạn tuyệt của Nhất Linh từ góc nhìn giới tính

Tóm lại: hiện đại hóa dân tộc là diễn ngôn chủ đạo của thời đại. Dấu hiệu của quá trình hiện đại hóa ấy được nhận thấy từ chính sự đổi thay trong vị thế của người phụ nữ: thoát khỏi những vai trò gia đình truyền thống để có được vai trò với sự phát triển của dân tộc. Nhưng hiện đại hóa dân tộc là do người đàn ông lĩnh xướng và dẫn dắt. Chỉ bằng cách tiến đến và đồng nhất với người đàn ông, người đàn bà mới có được giá trị đích thực cho nữ tính của mình. Điều này hoàn toàn tương ứng với sự vận động của cốt truyện trong Đoạn tuyệt: Loan từ bỏ vai trò người đàn bà của Thân (người đàn ông trong khuôn thước gia đình chật hẹp) để trở thành người đàn bà của Dũng (người đàn ông trong không gian xa rộng, gắn với hoài bão về nhân dân và đất nước). Trong một tương quan như thế với diễn ngôn về hiện đại hóa dân tộc, nam tính hóa nữ tính là một tất yếu!

Xuất bản 2012: Ôn cố chưa hẳn tri tân

Nhiều văn nghệ sĩ trí thức đã lật lại bối cảnh của Phong Hóa và Tự lực văn đoàn trong đời sống sinh hoạt văn hóa, ngôn luận Việt Nam từ đầu thập niên 30 của thế kỷ trước – khi mà nhiều tờ báo chịu sự bảo hộ của những tên tuổi trí thức chính thống có vai vế trong xã hội, những trí thức đó lại chịu “ngồi làm báo” dưới chiếc lọng của chính phủ bảo hộ cho người Pháp lập ra. Trong bối cảnh người Nho học suy vi, người Tây học trở nên hãnh tiến và đôi khi dĩ hòa vi quý, xa rời thực tế đất nước và sự tự trọng dân tộc khiến những nghệ sĩ khắc khoải với trách nhiệm trí thức phải bằng mọi giá, tìm kiếm và mở rộng khung trời tự do của mình, thì sự có mặt của Phong Hóa (từ số 13, do Nhất Linh Nguyễn Trường Tam làm chủ bút) như một sự “giải trung tâm” báo chí chính thống thời bấy giờ, một sự thực hành ngôn luận của những trí thức, nghệ sĩ độc lập, một dấu ấn lớn của tư nhân trong lịch sử báo chí Việt Nam.