Tiểu thuyết trên mạng và mộng tưởng trở thành nhà văn


Phạm Tú Châu tổng thuật

Hơn mười năm trước, một số nhà mạng ở Trung Quốc đã chuyển tải tiểu thuyết của những nhà văn nổi tiếng để thu hút bạn đọc vào mạng. Lúc bấy giờ rất ít người đưa tiểu thuyết dài kỳ của mình lên mạng.

Khi mạng liên kết không ngừng được phổ cập, tiểu thuyết mạng cũng bắt đầu phổ cập theo, dần dần được dân mạng biết đến và tiếp nhận. Đọc tiểu thuyết mạng bắt đầu trở thành trào lưu, đồng thời việc kinh doanh tiểu thuyết lần đầu tiên sáng tác trên mạng cũng hình thành. Từ đó, càng ngày càng có nhiều người tham gia vào hàng ngũ sáng tác tiểu thuyêt trên mạng, Năm năm gần đây, trả tiền để được đọc tiểu thuyết trên mạng cũng quen dần với dân mạng và thế là xuất hiện không ít đại gia là nhà tiểu thuyết trên mạng.

Nhà văn mạng không có khoảng cách với bạn đọc, tác giả và độc giả cùng một sân chơi, dân mạng chỉ cần đăng ký tài khoản là có thể đọc tiểu thuyết và cũng có thể viết tiểu thuyết, không phân biệt thân phận và tuổi tác. Trên bảng tỉ phú nhuận bút mạng công bố năm 2012, người đứng thứ hai , bút hiệu Tôi Chén Cà Chua, thu nhập 21.000.000 tệ/năm với tác phẩm tiêu biểu Ngoạm nuốt tinh không và người đứng thứ ba, bút hiệu Tằm Sồi Khoai Tây (Thiên Tàm Thổ Đậu), thu nhập 18.000.000 tệ/năm với tác phẩm tiêu biểu Đấu phá trời xanh, cả hai chỉ mơi 24, 25 tuổi, khi gia nhập hàng ngũ nhà văn mạng còn là học sinh trung học. Còn người thu nhập 4.300.000 tệ/năm đứng thứ 13 trên bảng tỉ phú nói trên, bút hiệu Hạc Trắng Trời Xanh với tác phẩm tiêu biểu Võ thần vốn chỉ là một đầu bếp.

Từ  bạn đọc trở thành nhà văn là con đường trưởng thành của rất nhiều nhà văn mạng. Hạc Trắng Trời Xanh nói : “Thế hệ chúng tôi chỉ đọc tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung, Cổ Long. Khi tiểu thuyết mạng ra đời, tôi cũng ham đọc, đọc mãi rồi mò ra được một vài bí quyết, tự mình sáng tạo thêm. Khi đợi không được những truyện mới hơn, thế là tôi viết”. Nhà văn mạng Bát Nạn cho biết : “Hồi còn đi học, tôi đọc hết tuyện võ hiệp, truyện huyền ảo thuê về, tích lũy được rất nhiều cách nghĩ và ý sáng tạo. Sau thấy nhiều người viết, tôi cũng thử viết xem sao”. Mười nhà văn mạng thì có đến tám, chín người thành công theo cách trên.

Tiểu thuyết mạng có rất nhiều loại hình. Các nhà mạng lớn chia tiểu thuyết thành huyền ảo, kỳ ảo, võ hiệp, tiên hiệp, lịch sử, quân sự, trò chơi, truyện tình (1). Học sinh nam thích truyện huyền ảo, võ hiệp, lịch sử hư cấu, học sinh nữ thích truyện tình đô thị, đấu tranh vì tình trong cung đình. Cậu Ba Họ Đường, nhà văn mạng với thu nhập 33.000.000 tệ/năm đứng đầu bảng nhuận bút năm 2012 cho biết : “Bạn đọc tiểu thuyết trên mạng rất đông, đủ các ngành nghề, từ học sinh, trí thức, nhân viên văn phòng cho chí công nhân, nông dân, vì vậy khẩu vị bạn đọc khác nhau, lượng yêu cầu cũng rất lớn, đòi hỏi nhà văn phải kịp thời đổi mới tác phẩm, không ngừng sáng tạo tình tiết mới, nếu không, rất dễ mất bạn đọc”. Trong tình thế cạnh tranh quyết liệt, dưới ngọn roi  “mới mẻ, biến hóa”, Hạc Trắng Trời Xanh mỗi ngày phải viết  mới ít nhất 6000 chữ, nói chung từ 9000 đến 10.000 chữ để đổi mới tình tiết; nếu mỗi chương 3000 chữ, thì phải viết 2 đến 3 chương. Nhà văn đưa lên mạng tác phẩm mới mà muốn nhanh chóng lôi cuốn bạn đọc thì một ngày phải đổi mới 10 chương, thậm chí 20 chương. Nếu tính 2 xu/1000 chữ (đọc 1000 chữ trả 2 xu), nhà văn và nhà mạng chia theo tỉ lệ 3/7. Một tác phẩm có những chương miễn phí và những chương Vip phải trả tiền. Nhà mạng có thể mua đứt tác phảm, tác phẩm hot có thể in sách, thành trò chơi, tranh mạn họa, sau khi phát hành còn có nhuận bút.

Theo thống kê, hiện nay Trung Quốc có khoảng 2.000.000 “thợ viết”, mỗi ngày có khoảng 200 triệu bạn đọc tiểu thuyết mạng, tuổi từ 15 đến 35, chủ yếu là học sinh và viên chức trẻ muốn giải tỏa tinh thần và cởi bỏ áp lực.

Điện thoại di động, Ipad, MP4 được phổ cập có tác dụng thúc đẩy tiểu thuyết mạng phát triển. Bạn đọc đều nói tiểu thuyết mạng đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của họ, họ có thể có được mộng tưởng mà trong đời sống hiện thực không có. Họ đọc truyện khi chờ đợi, trên xe buýt đi làm, khi nghỉ ngơi, nói chung hễ rảnh là đọc, đọc đến mê ly.

Đọc thêm

Mai Vũ: Văn học mạng – một hiện tượng đáng chú ý của thế kỉ XXI

Tiểu thuyết mạng được định vị là để tiêu khiển, giải trí, cho dù nhà văn chính thống có chỉ ra một số “bệnh’ thường mắc như câu văn dài lê thê, chữ dùng hổ lốn, nội dung nông cạn, tình tiết na ná giống nhau, thiếu quản lý quy phạm v.v…. , nhưng dân mạng cho biết chỉ cần tình tiết luôn luôn đổi mới, hấp dẫn, không cần văn chương, sâu sắc, câu chữ dễ hiểu, thông thoáng như lời nói thường ngày là được. Nhà văn mạng cần giao lưu với bạn đọc, xem họ thích gì thì viết nấy, hơn nữa nhân vật chính tuyệt đối không để bị đánh bại mà càng ngày càng mạnh, càng có nhiều cô gái xinh đẹp vây quanh.

Theo ngôn ngữ nghề nghiệp, một tác phẩm được dân mạng bỏ phiếu giới thiệu, tiến cử, kích chuột đến một lượng nhất định thì được “lên giá bày”, lúc ấy nhà mạng mới ký hợp đồng với nhà văn. Người ta phát hiện hầu hết nhà văn mạng có tên trên bảng đại gia đều viết tiểu thuyết huyền ảo. Họ có trí tưởng tượng rất phong phú Trời cho đã đành, đồng thời theo Cậu Ba Họ Đường, họ còn phải không ngừng học tập, tích lũy. Thực ra linh cảm để sáng tác tiểu thuyết huyền ảo bắt nguồn từ cuộc sống, từ từng trải cuộc đời, từ âm nhạc, điện ảnh, sách vở, tiểu thuyết…. của thế giới, nhà tiểu thuyết mạng đều không được bỏ qua.

Nhà văn Thù Học Siêu cho biết, tác phẩm của Mạc Ngôn phản ánh lương tri và tinh thần trách nhiệm của dân tộc mà được trao giải Nobel văn học, nhưng muốn hiểu được tầng lớp hàm nghĩa trong đó thì cần phải suy nghĩ. Dân Trung Quốc bây giờ không muốn suy nghĩ khi đọc truyện, điều đó phản ánh họ đã mệt mỏi về tinh thần. Xã hội chưa đủ sung túc, cuộc sống vật chất còn nhiều khó khăn, người dân luôn bị cuộc sống truy đuổi, nhất là tầng lớp dưới, vì thế họ muốn tinh thần được vui vẻ, thoải mái, bản thân được cởi trói, phóng thích, đó chính là mảnh đất phì nhiêu cho tiểu thuyết mạng sáng tạo và phát triển.

Văn học mạng muốn tiến tới văn học truyền thống thì khó, chứ văn học truyến thống thì có thể tiếp cận văn học mạng thông tục, dễ hiểu, hấp dẫn để có nhiều bạn đọc. Văn học truyền thống đã đần dần rời xa bạn đọc. Nhà văn nổi tiếng Vương Diệu Thành nói, tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung tuy có bối cảnh lịch sử rất sâu sắc, chuyển tải tinh túy văn hóa truyền thống hòa hợp giữa Nho, Phật, Đạo của Trung Quốc nhưng ông đã khéo mượn hình thức văn học thông tục là tiểu thuyết võ hiệp để đạt được mục đích người nhã kẻ tục đều thưởng thức được. Tiểu thuyết truyền thống cũng đã từng làm được như thế, ví như truyện Bài ca tuổi trẻ, Rừng thẳm tuyết dầy, Đội du kích đường sắt v.v…xuất bản những năm 50, 60 trước Cách mạng văn hóa. Nay hàng năm, Trung Quốc có từ 800 đến 1000 tiểu thuyết truyền thống chào đời nhưng chẳng có mấy quyển để lại ấn tượng sâu sắc trong bạn đọc. Phải chăng nhà văn truyền thống cần suy ngẫm lại ? Phải chăng chúng ta đã có khoảng cách quá xa với dân, với đời sống hiện thực ? Phải chăng tác phẩm của chúng ta chưa đề cập tới hiện thực xã hội mà dân chúng quan tâm ? Hiện nay văn học mạng được hoan nghênh nhiệt liệt phản ánh bạn đọc đã tìm được điều mà họ quan tâm trong tiểu thuyết mạng, về điểm này phải chăng văn học truyền thống của chúng ta nên cân nhắc ?

Bất kể tác phẩm văn học thuộc loại hình nào cũng là tấm gương của cuộc sống, nhà văn truyền thống không nên hoàn toàn phủ nhận tiểu thuyết mạng, Tiểu thuyết mạng tuy là  sản phẩm chỉ dùng một lần nhưng chúng đã cho thấy trí thức Trung Quốc ngày nay có tâm trạng nôn nóng rất phổ biến, bánh xe thời đại lăn quá nhanh khiến tinh thần của họ theo không kịp, tâm hồn họ không thể lắng xuống để nhâm nhi thưởng thức mùi vị cuộc sống trong văn chương, nhà văn Vương Diệu Thành nói./.                                                      

————————    

Chú thích :

(1). Tiểu thuyết mạng Trung Quốc đã đến với bạn đọc Việt Nam và cũng được hoan nghênh như bộ tiểu thuyết Ma thổi đèn viết về dân đào trộm mộ cổ. Tập I : Thành cổ Tinh Tuyệt, tập II : Mê động Long Linh. Nxb, Văn học & Công ty Nhã Nam, 2009.

 

Nguồn:  Văn nghệ Trẻ số 34 ra ngày 25- 8- 2013

2 Comments

  1. Kim Ngân nói:

    Bài viết này rất hay và rất bổ ích.

    • Nguyễn Thục Hân nói:

      tôi thấy bài tiểu thuyết này hay lắm mà tôi cũng thích viết thử nhưng không biết viết bạn có thể bài mình về làm tiểu thuyết được không

Leave a Reply