Trần Thanh Đạm


Tên khai sinh và cũng là bút danh:Trần Thanh Đạm.

Sinh ngày 9/11/1932. Quê quán: xã Lộc Thủy, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên – Huế.

Yêu thích văn học từ nhỏ, năm 1949 tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng thời cầm bút sáng tác thơ văn. Năm 1950, được tặng thưởng Giải nhất của Hội văn nghệ Thừa Thiên – Huế.

Sau thôi sáng tác chuyển sang nghề dạy văn và chuyên tâm viết nghiên cứu, lý luận, phê bình văn học đăng trên các báo và tạp chí như Văn nghệ, Nhà văn, Sài gòn giải phóng, Nhân dân, Đại đoàn kết, Khuyến học và Dân trí

Là giảng viên khoa Ngữ văn, trường Đại học Sư phạm Hà Nội từ 1958 đến 1975.

Sau ngày miền Nam giải phóng, chuyển vào Nam, là Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh (1975-1983), rồi chủ nhiệm bộ môn Văn học thế giới Khoa Ngữ văn và Khoa Báo chí Đại học tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh (nay là Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn thành phố Hồ Chí Minh ).

Là Giáo sư Ngữ văn, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam (từ 1996), ủy viên Hội đồng Lý luận – phê bình Hội Nhà văn Việt Nam khóa VI (2000-2005).

Những tác phẩm chính xuất bản:

–         Vấn đề giảng dạy văn học theo thể loại (viết chung, 1968);

–         Tục ngữ và vấn đề nguồn gốc văn chương (chuyên luận);

–         Dẫn luận văn học so sánh (chuyên luận);

–         Sự chuyển tiếp của văn chương Việt Nam sang thời kỳ hiện đại (chuyên luận).

Suốt đời gắn bó với nghề dạy văn chương ở bậc Đại học, ông xem việc viết nghiên cứu lý luận, phê bình văn học như la sự nối dài lời giảng, bài giàng, tiếp tục phát huy sức mạnh và ảnh hưởng của văn chương trong đời sống xã hội. Ông đề cao mối quan hệ mật thiết giữa văn học và đạo đức; văn học góp phần giáo dục đạo đức bằng ngôn ngữ nghệ thuật loại biệt của nó, tức góp phần xây dựng nhân cách cao đẹp của con ngưới văn minh, tự trọng.

Đối với khoa hoc  văn chương, tuy trước tác không nhiều, song ông đặc biệt quan tâm khảo sát những đặc trưng thẩm mỹ và cấu trúc nội tại của các thể loại văn học trữ tình, tự sự của dân tộc; đề xuất việc vận dụng phương pháp văn học so sánh mạnh mẽ hơn để cho thấy những nguồn ảnh hưởng,giao lưu, bản sắc độc đáo của mỗi nền văn học dân tộc trên thế giới.

Trần Thanh Đạm còn là cây bút có trách nhiệm và năng nổ xuất hiện trên báo chí chuyên ngành, tham gia tranh luận về những vấn đề lý luận, phê bình bức xúc, những hiện tượng văn học mới xuất hiện trong đời sống văn học đương đại ở Việt Nam và nước ngoài. Ông kiên trì và thẳng thắn đấu tranh, trao đổi học thuật rành mạch để bảo vệ những nguyên lý mỹ học tiến bộ, những điều theo ông là chân lý nghệ thuật. Ông không ngại ngần phê phán sự lai căng, mất gốc, xa rời thực tiễn văn học dân tộc, nhắm mắt chạy theo những mốt thời thượng trong lý luận, phê bình, xa lạ với sự tiếp nhận của công chúng rộng rãi.

Nguồn: Nguyễn Ngọc Thiện, Lý luận phê bình và đời sống văn chương. Nxb. Hội Nhà văn,2010. Bản vi  tínhCopyright © 2013 – PHÊ BÌNH VĂN HỌC

Leave a Reply