Recent Articles

Một số vấn đề xung quanh phạm trù chủ nghĩa hiện đại

Thông tin về sự xử lý lý thuyết trên đây, có thể là một gợi ý cho việc nhận thức mới và nghiên cứu mới đối với giai đoạn phát triển văn học Việt Nam dưới dấu hiệu hiện thực xã hội chủ nghĩa, không đặt nó như ngoại lệ, không tách nó khỏi tiến trình văn học dân tộc và văn học nhân loại.

Trở lên là những phác họa mang tính gợi ý của tôi về sự hiện diện của chủ nghĩa hiện đại ở văn học Việt Nam thế kỷ XX, nhất là sự xuất hiện các khuynh hướng, các hiện tượng tiền phong chủ nghĩa trong văn học những năm 1940-1950. Đây mới chỉ hoàn toàn là những phác họa thăm dò, chưa phải những nhận định chắc chắn, càng chưa phải là những kết luận.

Một số vấn đề cơ bản trong nghiên cứu lịch sử văn học Việt Nam giai đoạn từ sau 1975

Nhiệt tình đổi mới xã hội, khát vọng dân chủ và tinh thần nhìn thẳng vào sự thật đã là những động lực tinh thần cho văn học của thời kỳ đổi mới phát triển mạnh mẽ, sôi nổi. Sự đổi mới ý thức nghệ thuật nằm ở chiều sâu của đời sống văn học, nó vừa là kết quả vừa là động lực cho những tìm tòi đổi mới trong sáng tác, đồng thời lại tác động mạnh mẽ đến sự tiếp nhận của công chúng văn học. Tư duy văn học mới đã dần hình thành, làm thay đổi các quan niệm về chức năng của văn học, về mối quan hệ giữa văn học và đời sống, nhà văn và bạn đọc, về sự tiếp nhận văn học. Đồng thời sự đổi mới tư duy nghệ thuật cũng thúc đẩy mạnh mẽ những sự tìm kiếm, thể nghiệm về cách tiếp cận thực tại, về các thủ pháp và bút pháp nghệ thuật, phát huy cá tính và phong cách cá nhân của nhà văn.

Về mối quan hệ giữa dịch thuật và nghiên cứu văn học ở Việt Nam

Ở chiều ngược lại, phê bình văn học tạo cơ sở cho các dịch giả lý thuyết văn học nước ngoài trong việc lựa chọn các lý thuyết cần dịch. Các nghiên cứu – phê bình văn học có vai trò làm rõ tình trạng của nghiên cứu văn học, xem đâu là chỗ được, đâu là chỗ chưa được, chỗ nào cần phát huy, chỗ nào cần bổ khuyết. Những hội thảo mà Viện Văn học Việt Nam tổ chức liên quan đến “những khả năng và thách thức” của nghiên cứu văn học Việt Nam và việc “Tiếp cận văn học châu Á từ lý thuyết phương Tây hiện đại: vận dụng, tương thích, thách thức và cơ hội” đã góp phần thắp sáng những ngọn hải đăng để những lý thuyết văn học phương Tây nói riêng và lý thuyết văn học nước ngoài nói chung cập bến Việt Nam.