Giới thiệu


Chính thức hoạt động từ 19/4/2012, Phê bình văn học giới thiệu lý thuyết văn học và các thực hành phê bình văn học Việt Nam.
Phê bình văn học là diễn đàn công bố, giới thiệu, trao đổi học thuật của nhiều nhà nghiên cứu lý luận, lịch sử và phê bình văn học, nhà văn, nhà thơ; là một kênh chia sẻ của dịch giả, bạn đọc quan tâm và yêu thích văn học; nơi chủ trương kết nối liên chủ thể, liên ngành… Vì sự phát triển của văn học dân tộc, ngôn ngữ dân tộc. Vì sự phát triển học thuật và văn hóa đọc.
Các bài viết trên Phê bình văn học thể hiện cách đặt vấn đề, quan điểm, nhận định, phương pháp tiếp cận, thị hiếu và văn phong của tác giả.

Chúng tôi giới thiệu và tôn trọng sự khác biệt, nhưng không nhất thiết đồng tình với bài viết.

 

Nhóm Chủ trương 

Phạm Phương Chi, Trần Thiện Khanh

 

 

*************************************************************************************

 PHÊ BÌNH VĂN HỌC TRÊN BÁO CHÍ VÀ MỘT SỐ CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

Tuổi trẻ:

20/04/2012 01:22

Trần Thiện Khanh khai trương… tiệm phê bình!

TT – Phebinhvanhoc.com.vn là trang web do nhà phê bình trẻ Trần Thiện Khanh chủ biên vừa được khai trương.

Đây là một trang web chuyên về lý luận phê bình văn học, gồm các chuyên mục chính: Thời sự văn học, Lý thuyết phê bình, Lịch sử phê bình, Thể tài phê bình, Các vấn đề hiện thời của phê bình…

Trần Thiện Khanh (33 tuổi) hiện công tác tại Viện Văn học, là một thành viên tích cực hoạt động lý luận phê bình. Với phebinhvanhoc.com.vn, anh làm cầu nối trong những cuộc trao đổi, tranh luận học thuật; hi vọng tạo ra một sân chơi nghề nghiệp bình đẳng và bổ ích cho giới sáng tạo văn chương.

(Trần Nhã Thụy)

Đất Việt, Tin ngắn:

Tin văn hóa sáng 21/4

Thứ bẩy, 21/04/2012 08:51

Khai trương web chuyên về lý luận phê bình văn hóa

Nhà phê bình trẻ Trần Thiện Khanh vừa ra mắt web chuyên về lý luận phê bình văn hóa với hi vọng tạo một sân chơi nghề nghiệp bình đẳng cho giới văn chương.

Hà Nội Mới: 

Tin vắn văn hóa – thể thao ngày 26-6

Thứ Ba 06:33 26/06/2012

Phebinhvanhoc.com.vn – trang web độc lập chuyên về giới thiệu lý thuyết văn học và phê bình văn học Việt Nam do nhà nghiên cứu trẻ Trần Thiện Khanh (Viện Văn học Việt Nam) phối hợp cùng các cây bút thuộc các trường đại học, viện nghiên cứu… cùng thực hiện. Sau hai tháng ra mắt, trang web này đã thu hút trên 77 nghìn lượt người truy cập.

Minh Ngọc – Vy Khanh – Minh Quang – Thi Thi

Văn nghệ Quân đội: 

Số 751 (tháng 6/2012)

“Góp phần giúp cho đời sống văn học Việt Nam tiếp cận nhanh hơn và sâu hơn với các học thuyết, trường phái nghiên cứu văn học đương đại trên thế giới”

“Chính nhờ sự xuất hiện của các trang web chuyên về nghiên cứu văn học một cách chính thống, tập trung và có sự biên tập, phản biện khá uy tín đã góp phần giúp cho đời sống văn học Việt Nam tiếp cận nhanh hơn và sâu hơn với các học thuyết, trường phái nghiên cứu văn học đương đại trên thế giới như hậu hiện đại, nữ quyền luận, cấu trúc luận, hiện tượng luận… Có thể kể đến vai trò nổi bật của một số trang web chuyên về nghiên cứu văn học trong nước như lyluanvanhoc.com, phebinhvanhoc.com.vn, vienvanhoc.org.vn… hoặc một số trang web của các tạp chí có mảng nghiên cứu khá nổi trội như tapchisonghuong.com.vn, vanhoanghean.vn… Chính những trang web và blog cá nhân này đã phổ biến một cách cập nhật và hoàn toàn miễn phí các lý thuyết nghiên cứu văn học mới. Các tác giả nghiên cứu cũng được lợi trước tiên khi đăng tải các công trình trên nền tảng mạng, do thường không bị giới hạn độ dài, không bị cắt xén và kiểm duyệt như khi đăng trên tạp chí in hoặc xuất bản thành sách. Với những công trình nghiên cứu được đăng tải trên mạng, thì bản thân giữa người đọc và người viết, hoặc người giới thiệu, người đăng bài với bạn đọc đã thiết lập một sự giao lưu trao đổi nhất định, nhằm giúp người đọc rõ thêm những vấn đề lý thuyết còn khúc mắc, hoặc giúp người viết/đăng/giới thiệu khắc phục những giới hạn, thiếu sót, tạo cho nghiên cứu văn học có tính đối thoại rõ nét, khác với sự độc âm, im lặng, khép kín và quyền uy như những văn bản nghiên cứu văn học viết truyền thống.”

“Phan Tuấn Anh. Văn học mạng Việt Nam – Bước đầu nhìn lại)

Sách Lịch sử lí luận phê bình văn học Việt Nam (Nxb. Khoa học xã hội, 2013): 

Chương XVI: Lý luận, phê bình trong thời đại truyền thông và công nghệ

“Ngày nay, trong lĩnh vực khoa học văn học, lợi thế “độc quyền” trong việc nắm giữ tư liệu đã mất dần. Với tốc độ lan truyền của mạng toàn cầu, những xu hướng lí luận phê bình, khuynh hướng sáng tác văn học đang diễn ra trên thế giới thường xuyên được giới thiệu, giúp cho những người làm công tác lí luận, phê bình trong nước có những định hướng kịp thời, bắt nhịp với tốc độ phát triển chung…..

Không thể không nói tới sự ra đời và hoạt động của các website chuyên về lý luận, phê bình văn học nghệ thuật hoặc có chuyên mục lí luận, phê bình văn học. Một số website được đánh giá cao về chất lượng đã có “thâm niên” hoặc mới xuất hiện vài năm gần đây như:  khoavanhoc-ngonngu.edu.vn, vietvan.vn , khoavanhoc.edu.vn, lyluanvanhoc.com, phe binhvanhoc.com.vn…. là những diễn đàn bổ ích đối với giới lí luận, phê bình vì nguồn tư liệu có tính học thuật cao. Hoạt động chủ yếu của các trang web này là thông tin, bình luận về các hiện tượng văn học đáng chú ý trong đời sống văn học; giới thiệu, đánh giá các lí thuyết văn học trên thế giới và các hiện tượng lí luận, phê bình văn học trong nước cả quá khứ và đương đại; tập hợp, giới thiệu chân dung các nhà văn, nhà lí luận, phê bình tiêu biểu trong và ngoài nước cùng các tác phẩm của họ. Những website nói trên trở thành cầu nối giữa những người hoạt động văn học nghệ thuật với độc giả. Qua các diễn đàn trực tuyến, người đọc có thể bày tỏ, trao đổi các nhận định, đánh giá, tạo nên không gian đối thoại cởi mở”

(PGS.TS. Trịnh Bá Đĩnh chủ biên. Lịch sử lí luận phê bình văn học Việt Nam, Nxb. Khoa học xã hội, 2013, tr. 283-284)

Hà Nội Mới:

Chủ Nhật 08:10 01/07/2012

Hỏi chuyện người làm website Phê bình văn học

Trong lúc lý luận, phê bình văn học (LLPB) vào đận khó khăn, nào “thiếu”, “yếu” về lực lượng, rồi tình trạng “chân không lý luận”, “phê bình nghiệp dư lấn át phê bình chuyên nghiệp”…, thì thực tế vẫn có không ít nhà LLPB đau đáu với nghề. Họ có thể đã thành danh, cũng có thể đang còn rất trẻ… Chuyện trang phebinhvanhoc.com.vn ra đời do một nhóm những người làm nghề theo đuổi là một ví dụ. 

Hà Nội mới có cuộc trò chuyện với Ths. Trần Thiện Khanh (sinh năm 1979), người khởi tạo trang web này với sự hỗ trợ của nhiều đồng nghiệp.

– Rất mừng khi có một chuyên trang độc lập giới thiệu lý thuyết văn học và phê bình văn học Việt Nam do một nhóm các nhà LLPB chung tay thực hiện. Xin được hỏi Thiện Khanh, phebinhvanhoc.com.vn đã ra đời như thế nào?

– Trang Phê bình văn học ra đời đơn giản vì lí do nghề nghiệp. Từ lâu nhiều bạn đọc, nhiều người trong giới đã mong muốn có một diễn đàn chung dành riêng cho phê bình văn học (hoạt động thuần túy về học thuật). Nỗ lực thành lập website của chúng tôi không nằm ngoài nhu cầu thực tế này.

– Phebinhvanhoc.com.vn có quan hệ “họ hàng” gì với trang lyluanvanhoc.com của PhòngLý luận văn học (Viện Văn học) – nơi Thiện Khanh đang công tác?

– Việc được giao tổ chức bài vở cho trang lyluanvanhoc.com suốt năm 2011, và đến nay là vienvanhoc.org.vn đã cho tôi thêm kinh nghiệm, ý tưởng mới để làm phebinhvanhoc.com.vn. Tôi đã cố gắng không lặp lại, cố gắng gom góp đem đến cho bạn đọc nhiều tư liệu tốt, mới, vì thế có kế thừa nhau, nhưng mỗi website đều có nét riêng. Trong đó địa chỉ vienvanhoc.org.vn và lyluanvanhoc.com là những trung tâm lớn, có uy tín học thuật cao lâu nay, còn website phebinhvanhoc.com.vn là của một nhóm nhỏ, độc lập và mới đang ở chặng khởi đầu.

– Trang web có nhiều mục quan trọng như “Thời sự văn học”, “Lý thuyết phê bình”, “Lịch sử phê bình”, “Những vấn đề hiện thời của phê bình”…Tất cả đều rất cần một lượng bài vở không chỉ có chuyên môn mà còn phải cập nhật. Xin hỏi Khanh, nhân lực ở đâu và tài lực ở đâu để duy trì hoạt động?

– Để duy trì trang web, hiện nay chúng tôi vẫn phải tự thân vận động. Nhưng tài chính chỉ là một chuyện, chuyện quan trọng nhất là bài vở. May mắn là tôi nhận được sự ủng hộ, chia sẻ rộng rãi của rất nhiều người trong nghề, mỗi người đóng góp theo cách khác nhau để xây dựng bước đầu phebinhvanhoc.com.vn như hiện nay. Tương lai, chúng tôi cũng rất mong nhận được sự ủng hộ lớn hơn nữa của các nhà thơ, nhà văn, nhà nghiên cứu phê bình và bạn đọc yêu văn chương nói chung. Nếu các bạn đọc thấy rằng cần phải có một diễn đàn khoa học, dành riêng cho lý thuyết văn học và phê bình văn học như phebinhvanhoc.com.vn thì nó sẽ có lý do/ có cách để tồn tại, bằng không tự nó sẽ bị loại.

– Sau một thời gian ra mắt (từ 4/2012 đến nay), phản hồi của giới chuyên môn cũng nhưngười đọc về trang web thế nào?

– Ngay từ khi thành lập, chúng tôi đã nhận được sự cổ vũ, cộng tác, góp ý quý báu, chân tình của nhiều nhà thơ, nhà văn, nhà nghiên cứu, dịch giả trong và ngoài nước như GS.TS. Trần Đình Sử, PGS. TS. Nguyễn Đăng Điệp, PGS. TS. La Khắc Hòa,  PGS. TS. Huỳnh Như Phương, PGS. TS. Trương Đăng Dung, PGS. TS Đỗ Lai Thúy, TS. Nguyễn Thị Từ Huy. Bên cạnh đó là sự chia sẻ của rất nhiều nhà văn, nhà thơ, nhà LLPB như Mai Văn Phấn, Hà Linh, Đỗ Quyên, Nguyễn Hữu Hồng Minh, Trần Nhã Thụy, Đặng Tiến, Phạm Xuân Nguyên, Chu Văn Sơn, Văn Giá… Chủ nhân của nhiều trang mạng văn chương (nhà thơ Trần Nhương, nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo,nhà thơ Văn Công Hùng, nhà thơ Lê Thiếu Nhơn, nhà văn Phong Điệp) cùng một số cơ quan báo chí đã thông tin, giới thiệu website phebinhvanhoc.com.vn đến với độc giả. Đã có lúc website bị nghẽn vì lượng truy cập lớn dẫn đến hết băng thông. Đến nay, cũng có nhà thơ, nhà văn đề nghị sẵn sàng trợ giúp chúng tôi về tài chính để duy trì, phát triển hoạt động khoa học của website.

Rõ ràng, nếu không có sự khích lệ, giúp đỡ, chia sẻ và chung tay nói trên, thì quả thực thời gian qua Phebinhvanhoc.com.vn khó có thể duy trì được. Đáp lại điều đó, chúng tôi đã và đang nỗ lực cải tiến giao diện, bổ sung một số chuyên mục, từng bước thực hiện sự đa dạng hóa nội dung, đáp ứng nhu cầu tra cứu thông tin ngày càng lớn của các nhóm bạn đọc khác nhau.

– Là một người trẻ tuổi, lại công tác trong một cơ quan nghiên cứu (vốn có nhiều chuyên gia uy tín), lĩnh vực hoạt động là văn học (hoàn toàn không hấp dẫn về kinh tế), bản thân Khanh có lúc nào thấy “nản” không?

– Tôi thấy nhiều người kỳ lạ lắm, họ sẵn sàng từ bỏ những công việc thu nhập tốt, có cơ hội thăng tiến để về Viện Văn học. Cậu bạn tôi có lần chia sẻ rằng cậu ấy sẽ sống chết với nghề này và hiện thời chỉ cần những điều kiện vật chất tối thiểu để được theo đuổi đam mê nghề nghiệp của mình. Chị thấy đấy, không đâu như ở nghiệp văn chương, người ta thấy rõ những cái khó, cái khổ, cái nghèo mà vẫn thích, vẫn gắn bó chung tình với nó. Có nhiều người khuyên tôi nên chuyển công việc khác, tôi cũng có cơ hội để thay đổi, nhưng không hiểu sao tôi vẫn muốn được làm công việc hiện tại của mình, ở đây quả thực có chuyện nghề gắn liền với nghiệp thật!

– Xin chân thành cảm ơn Thiện Khanh!

Hải Giang thực hiện