Posts Tagged ‘Vàng lửa’

Đọc văn phải khác đọc sử

Sự tham gia thật sự của nhà văn vào lĩnh vực các tri thức lịch sử không phải chỉ là giở các cuốn biên khảo ra rồi viết thành truyện (mặc dù điều này cũng chính đáng, khi có nhu cầu viết sách cho trẻ em, sách giáo dục truyền thống… nhất là về những sự kiện hoặc nhân vật không còn gây tranh cãi thật nhiều). Nhà văn có thể và cần phải tham gia bằng những đề xuất mới, nhất là khi họ có căn cứ để lật lại những “nghi án”, những định đề đã không còn đủ sức đứng vững. Tất nhiên là mỗi nhà văn sẽ làm theo cách của mình, tốt nhất là theo cách của văn học, và bạn đọc trưởng thành sẽ không lầm lẫn tác phẩm văn học viết về lịch sử với các công trình sử học đích thực

Về truyện ngắn Vàng lửa của Nguyễn Huy Thiệp

Theo quan niệm của chúng ta từ trước tới nay Gia Long là nhân vật lịch sử phản diện, vì ông ta dựa vào Pháp đánh đổ triều Tây Sơn, ông ta là người “cõng rắn cắn gà nhà”. Sự thật, Gia Long (Tự Đức và vương triều Nguyễn nói chung) cần được đánh giá cho khoa học hơn, khách quan hơn. Nhưng dẫu có được đánh giá lại thế nào thì chắc rằng sẽ không ai thừa nhận Gia Long là một “khối nguyên liệu vô giá” “Quốc bảo”. Còn Nguyễn Du, nhất là hoàn cảnh đất nước, dân tộc, môi trường văn hóa đã sinh ra Nguyễn Du thì sao? Nguyễn Huy Thiệp để nhân vật Francais Perie nhận xét hộ mình: “đặc điểm lớn nhất của sứ sở này là nhược tiểu. Đây là một cô gái đồng trinh bị nền văn minh Trung Hoa cưỡng hiếp. Cô gái ấy vừa thích thú, vừa nhục nhã, vừa căm thù nó. Vua Gia Long hiểu điều ấy và đấy là nỗi cay đắng lớn nhất của ông cùng cộng đồng phải chịu đựng. Nguyễn Du thì khác, ông không bao giờ hiểu điều ấy. Nguyễn Du là đứa con của cô gái đồng trinh kia, dòng máu chứa đầy điển tích của tên đàn ông khốn nạn đã cưỡng hiếp mẹ mình…”

Tổ chức trần thuật trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp

Tính hấp dẫn của truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp còn thể hiện các thủ pháp kỹ thuật kể độc đáo, giàu sáng tạo. Trước hết, đó là một lối kể trùng phức thường xuyên được sử dụng như một thủ pháp “mô tả mang tính lập thể”. Sự phối hợp nhiều người kể, nhiều giọng kể với sự dịch chuyển đa chiều các điểm nhìn nghệ thuật khiến đời sống luôn được cắt nghĩa ở những chiều sâu mới. Câu chuyện của nhà văn, do thế, luôn diễn ra ở nhiều lớp lang, thú vị, nhiều khi lại có thể “tháo dỡ” được. Có thể tìm tìm thấy điều này trong Chút thoáng Xuân Hương, Phẩm tiết, Vàng lửa, Kiếm sắc, Mưa Nhã Nam