Màu tự do của đất (giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2012)


Nhà thơ Trần Quang Quý quê Thanh Thủy, Phú Thọ. Hiện công tác tại Nxb. Hội Nhà văn.

Tác phẩm chính: Viết tặng em trong ngôi nhà chật(thơ, Nxb. Hội Nhà văn, 1990); Mắt thắm (thơ, Nxb. Lao động, 1993), Giấc mơ hình chiếc thớt (thơ, Nxb. Hội Nhà văn, 2003), Siêu thị mặt (thơ, Nxb. Hội Nhà văn, 2006), Cánh đồng người (thơ song ngữ Việt – Anh, Nxb. Hội Nhà văn, 2010), Bờ sông trăng sáng (truyện ngắn, Nxb. Hội Nhà văn, 2010), Màu tự do của đất(thơ, Nxb. Hội Nhà văn, 2012)

Giải thưởng: Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2004 cho tập thơ Giấc mơ hình chiếc thớt; Giải thưởng Bông lúa vàng, 2011 (viết về nông nghiệp, nông thôn, nông dân); Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2012 cho tập thơ Màu tự do của đất và nhiều giải văn học khác của Văn nghệ quân đội, Văn nghệ, Người Hà Nội, Quân đội nhân dân….

Màu tự do của đất mở rộng phóng túng những liên tưởng, tìm tòi, tạo ra cho độc giả nhiều trải nghiệm về vẻ đẹp của hình ảnh và ngôn từ độc đáo. Người làm thơ nhạy bén với những vẻ đẹp phồn sinh cuốn hút, những vẻ đẹp lỗng lẫy, mềm mại và tràn đầy sức sống. Màu tự do của đất là thơ của những sinh sôi bất tận, của ngôn ngữ tuôn trào mạnh mẽ và táo bạo. Đọc Trần Quang Quý người đọc vẫn thấy ngôn ngữ thơ tinh tế, giàu sức gợi mà lại là những tìm tòi về câu chữ, cách nói, những cách biểu đạt mới lạ, chứ không phải thứ ngôn ngữ giản đơn, ít giá trị tu từ, như ta vẫn gặp trong thơ “đổi mới” hiện nay. Tập thơ mới này của Trần Quang Quý không khiêu khích người đọc bằng cách làm rối trí họ, thách đố sự tiếp nhận của họ; ngược lại, nó muốn chinh phục người đọc qua “những điều giản dị” và qua những hình ảnh đẹp, độc đáo.” – Mai Vũ

Dưới đây Phê bình văn học trân trọng giới thiệu tập thơ Màu tự do của đất, giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2012

 *

Trần Quang Quý

 

  Màu tự do của đất

Thơ

Nhà xuất bản Hội Nhà văn

 MauTuDoCuaDat_TranQuangQuy

 

Từ đất

 

Tôi đọc trên đất những bước đi ngắn, những bước đi dài

những khi bước thấp, những khi bước cao

bài học ban đầu

thuở còn lẫm chẫm

trang sách nhân gian đất bày vô tận

 

Tôi đọc trên đất những mùa hạt mẩy, những vị gừng cay

những cơn gió lép, những hạt sương gầy

những vết chân hanh, ngày mưa tướp mặt

tôi đọc trên đất những lời tiền nhân

 

Tôi biết hành trình có con đường thẳng, lại có khúc vòng

học những bước lùi để thêm bước tiến

học cách nhìn đêm để tỏ mặt ngày

bao nhiêu vực thẳm, cạm bẫy trên đường

cũng bao nhiêu cách đất làm mồ chôn

 

Một đời khát vọng

tìm gió

theo mây

mới hay mọi điều học ngay từ đất…

 

18/3/2011

 

 

 

 

Xúc giác

 

Những ngón tay của cứng của mềm của ướt của khô của lửa

những ngón tay giao cảm gọi mùa

 

Trong bóng tối và bình minh xúc giác

phiêu diêu miền hoang ngón

có ngón tay mang tâm hồn thợ hoạn

có ngọt ngào

đắng Em

 

Những ngón tay ngọc ngà, những ngón tay thô ráp phong sương

những ngón tay vụng về, những ngón tay táy máy

những ngón tay nhân từ cứu rỗi, những ngón tay bốc lửa bỏ tay người

thế giới những ngón tay, thế giới ngón

khi ngây ngất thăng hoa, khi vụng dại vịn bờ cảm xúc

khi cuồn cuộn cơn giông, khi đắng đót cả chiều vô cảm

 

Chỉ sợ một ngày những ngón tay không còn dịu dàng trên tóc người yêu

cũng có thể chúng không còn đam mê trên những phím đàn

mười ngón loanh quanh thú vui bàn tiệc

mười ngón đi qua thói đời ngóc ngách…

 

Bỗng thấy thương bên kia bờ xúc giác

ngón tay nằm huyệt mộ ở tay nhau

 

14/9/2009

 

 

Bài hát tháng Mười

 

Những cánh đồng châu chấu vừa hát lên cùng gió tháng Mười

chúng mang hơi thở tháng Mười này sang những tháng Mười khác

tháng Mười dâng hạt

rón rén heo may

sương muối gặt hoàng hôn tóc mẹ

những giấc người bạc trắng giấc mơ

 

Tôi đi ngang những mùa cốm thơm thao thiết chân trời

em đã buộc tôi từng nút thắt ký ức

trăng hổn hển tuột đêm trinh nữ

tiếng hát sương khuya, cánh đồng cỏ dại

ngây ngất làn môi

 

Tôi gọi tên em giấc mơ tháng Mười

dọc những con đường thảng thốt heo may

trên bầu ngực mùa thu đang cốm

khảm khắc ngân âm điệu cánh đồng mê cảm

những lẻ mùa lẻ bóng lẻ ngày xưa

 

Sau vụ gặt những cánh đồng mệt nhoài nằm thở trong rơm rạ

những chiếc liềm mỏi gặt giờ nằm im trên vách

chúng vẫn cong lên hình dấu hỏi

những dấu hỏi ngàn năm mai táng trong thẳm sâu luống đất

những dấu hỏi ngái cay mùi tro bếp

những dấu hỏi ngược về cổ xưa tiền kiếp

Hạt lại gieo. Nhẫn nại. Hạt người

 

25/9/2008

 

 

 

 

Đồng loại

Tặng LTĐ

 

Trong mắt rắn, dĩ nhiên rồi ta cũng loài rắn

ngôn ngữ của trườn bò

bóng tối phục binh trong bình minh nọc độc

quen lẩn khuất rập rình và tiến thân lươn lẹo

những già cỗi cũ mèm rồi có thể lột da

chỉ tính rắn không lột được cùng lốt rắn

 

Trong mắt bầy khuyển kia, làm sao khác ta cũng thành đồng loại

những cơn tru hoang (tiếng người hóa dại)

ngày thấp thỏm quạ kêu, đêm chập chờn cú rúc

những con mắt gài quanh bờ giậu

lách nhách cắn bóng đêm hay tự sủa phận mình

có cái chết trong bầm dập vết răng đồng loại

có bước chân côi cút lẻ bầy

 

Trong mắt chim ta cũng loài chim

cũng giống chim đi trên hai chân, nhưng khác chim người lại biết bò

và (nói nhỏ) thua chim không thể bay lên

suốt đời níu nhau mặt đất

 

Ta là ai? Câu hỏi đã xưa rồi

và điều đó chỉ riêng ta biết

ta là cả muôn loài, duy một điều khác biệt

ta vẫn phải suốt đời mang gương mặt là ta!

 

2/12/2006 – 23/2/2007

 

 

 

 

Cổ Ngư một lát cắt

 

Hàng cơm nguội trầm tư đứng ngẩn phố hiện đại

chiều dậy thì khỏa sương Tây Hồ

Cổ Ngư nhớ xưa, nằm se sắt bóng chiều hồn cẩu nhi phơ phất

phong phanh lá vàng thu cởi cuống xiêm y

tôi đi rỗng ngày buồn

nhặt vết nhân gian

rắc trên đường thu se sẽ gió

 

Trấn Quốc thỉnh một hồi chuông phúc lành

những con sóng vỗ tôi luỗng chiều

em lại về trong thực ảo mùa thu, trong ngọt ngào đắng đót

trong váy áo thanh xuân hừng hực qua đường

tôi muốn hôn lên bầu trời lơ lửng những cặp môi bay ngược quá khứ

những ký ức treo trên vòm lá, rằng mắt em đâu đó còn kia

Cổ Ngư

Cổ Ngư

Cổ Ngư

tiếng nấc những bàn chân còn thảng nhớ con đường

đi mải miết phía ngày không định

khóc trên vai tôi

xào xạc lá bàng

 

 

 

 

Gọi sẻ

 

Hỡi sẻ, hỡi những con đường chạy dọc ấu thơ

những chiếc lông tiềm thức mọc lên đôi cánh mang ước mơ lộng lẫy bầu trời

bay lên những ban mai ứa đỏ

bầy sẻ nhỏ cắp mùa lên tổ

cắp giai điệu cánh đồng

 

Chiếc mỏ tí hon gắp những giọt sương, hơi thở của đêm ngưng giọt

chúng đan cả bầu trời, từng sợi bình minh, từng mũi chỉ hoàng hôn thành tổ ấm

hạnh phúc lót bằng đời rơm rạ

những mảnh hồn dân dã thắp lên cánh vỗ những chân trời

 

Ta gọi sẻ, gọi những mùa thơm hạt

nhớ mái hiên chiều mẹ ta sàng gạo

dưới tay Người rào rạo mắt thời gian

mẹ sàng cả tiếng chim, lăn líu ríu từng chùm lên mặt đất

cái tiếng chim nhỏ nhoi, ta thương sẻ loài chim không biết hót

cả một đời chiêm chiếp tiếng sẻ thôi

 

Nhà ta đây chim hãy về, như từng về tíu tít ngọn cau, rúc rích hiên chiều

ôi tiếng chim – mái hiên ấu thơ ta trú ngụ

tiếng chim theo ta qua bao mùa khốn khó

đến bao giờ hỡi sẻ, hót lên?

 

27/9/2009

 

 

Có những điều giản dị

Tặng G & P

 

Được sống thật không dễ

nói thật dễ gì hơn?

 

Tôi lột vỏ ngôn ngữ

cùng đồng bào từ vựng của tôi tự do ùa xuống mặt đường

những bước chân ánh sáng

có con đường mở cả chân trời

có con đường chỉ quanh quẩn chân người

 

Phóng túng gì bằng được giải phóng lời khỏi những mật ngữ

hứng khởi gì bằng bóc vỏ tự do

nghe trái tim cuộn chảy dòng máu nhân sinh

nghe sự thật bong ra khỏi vai diễn

nghe cội rễ tự nhổ khỏi đất cằn những ngày nhạt

 

Ban mai

ba thằng bạn huyên thuyên cà phê sáng

quên bình minh biển lên cởi ngực Hải Phòng

Hải Phòng, 12/6/2011

 

 

 

Buổi sáng

 

Buổi sáng choàng dậy những tinh khiết của đất và trời

hôn lên những nõn hoa vừa thức giấc sau cơn động dục đêm

rạo rực sinh quyển những tế bào phồn sinh

buổi sáng cất đi tinh thể của bầu trời lấm tấm những hạt sao

chải tóc đêm

và ban mai mở van nạp dương khí

 

Buổi sáng vắt bầu ngực vũ trụ nhểu những giọt sương giải cứu khô cằn cỏ

rót tiếng chim vào lũng cảm những trái tim đang đóng ván tâm hồn

buổi sáng đi lợp lại những mái nhà mọt ruỗng nhân tâm

rì rào gọi búp non

thắp nhiệt ngày mới trên cơ thể hy vọng

 

Buổi sáng có thể ùa lên xanh rỗng bầu trời và bứt tỏa ánh sáng trùm mặt đất

tự cọ mình làm sạch ban mai bằng những khát vọng

thung thăng gót gió xanh

buổi sáng rì rầm đi vá lành những vết thương đêm

 

20/12/2011 (26 tháng 11/Tân Mão)

 

 

 

 

Sơn Tây

 

Này mây trắng Ba Vì gọi ngàn tuổi bay

này thành quách đá ong dẫn lối về phế hoang chiều cổ đại…

 

Tôi vào Sơn Tây bằng cổ thành xưa rỉ máu, bằng trung du cuộn đỏ

lúng liếng Xứ Đoài những nàng răng đen hạt nhót đang cười duyên

các nàng liếc tôi bằng sâu thẳm bầu trời thị giác

bằng cả những phía sau mi cong

 

Áo lụa dệt mềm mắt tôi, khăn nhung mỏ quạ buộc tôi bằng sợi xúc cảm

các nàng cổ nhân rồi. Tôi cứ sống thời các nàng mười tám tuổi

mê mẩn yếm đào cầu ao khoả gió

rúc ríc chợ quê, bánh tẻ thơm ngang vai trần sương nõn

tôi đi qua ngàn năm để đỏng đảnh một chiều váy ngắn

Tích Giang vỗ lõm bình minh thành cổ

nhoẻn miệng cười lúng liếng nhân gian

 

Tôi cưỡi mây trắng bay điệp điệp sông Hồng

bay phiêu du bằng dân dã hồn làng

có cánh diều làm nghiêng cả một vòm trời lãng mạn

có bầu trời tự do thúc ngựa hí những khát dâng trong ngực

có trái tim già dắt trái tim non đi vấp váp trên con đường nhân bản

nối đời này đời nọ gió lành Sơn Tây

 

Kìa mây kìa mây dẫn tôi non Tản, dẫn qua sông Đà, tôi về Thanh Thuỷ

sông ngàn tuổi đương giai

những triền bãi nằm dài liu riu ngủ sau mê mệt cường dâng mùa lũ

mía ngọt ngô lùi khói sương đơm nhớ

sông hổn hển kể ngày những nàng thôn nữ ra bến quê giặt yếm

khỏa những nụ cười duyên

giặt cái dịu dàng, giặt phồn thực

các nàng giặt tôi, kì cọ tôi bằng chiều quê cổ điển

bằng cổ tích Ba Vì, bằng cả bây giờ quần jean, tóc hấp

 

 

 

Tôi đi qua Sơn Tây, chưa qua hết những buổi chiều mây trắng

đá ong nằm rỗ mặt thời gian

có một vòm trời răng đen hạt nhót

mỉm tôi

môi chiều

 

Mộc Châu, 31/8/2010

 

 

 

Ru cỏ

Viết tặng Miền cỏ xanh

 

Một ngày thật lạ, những phút giây kỳ lạ

anh vừa ngã vào lời ru cỏ

 

Em ru anh bên bờ cỏ xanh

ru những ngôi sao đêm đã vắt kiệt mình

chỉ còn những chiếc vỏ lép ánh sáng uể oải bò ngang bầu trời

ru những gót đêm nhẹ bấm châu thổ

ru mởn bờ non, ru dậy thì môi sữa

 

Cỏ nhìn ta dịu dàng hoan lạc lá

vuốt lên ta tấm nhung mềm của miền xanh cỏ

ta cong đêm ta xoắn lõm vào xuân

ta phì nhiêu

ta mây phiêu bồng

 

Em hãy giấu anh thật sâu vào lá, thật mềm trong nhựa

mùa xuân ghen tị, thì mở mắt ra mà xem cỏ hát

mà xem rễ ngọt từng chùm miên man

mà xem thiên nhiên phì nhiêu lộng lẫy

 

Em ru anh, ru anh cỏ xanh

Ru nửa cơn say rót đầy cơn gió

vị cay đã nếm, vị đắng đã nếm

vị ngọt cũng từng, ngàn hoang dã lá

đã đầy lên chưa vòm ngực mùa xuân

đã về sâu chưa này miền cỏ lạ

 

Ru cho chiếc rễ mọc vào thiên nhiên

cho nụ cỏ em

mọc anh một búp

 

7/2/2012

 

 

 

Vết của mùa thu

 

Chợt reo lên thinh không những vẩy vàng của lá

mùa thu lùa ngõ nhỏ

những bước chân vẳng khói sương nào

ngón tay bầu ngực ấm

sục sạo thanh xuân

 

Ngày ngắn lại trong hoàng hôn trễ nải

tôi chạm thu cong núm em chờ

heo may gọi cánh đồng ngút hương hoa cỏ

tôi uống no mùa thu, uống cho cả những ngày nhạt lá

 

Những hàng cây xổ tóc, những hàng cây buột tiếng thở dài

làm tuột áo mùa thu xao động

kỷ niệm nào đã thành sẹo trên mỗi gốc cây

có ấu thơ giờ đóng nhựa rồi

có những làn môi héo theo mùa lá

 

Xin đừng khắc thêm lên nỗi cây đã ngày se nhựa

tôi áp ngực vào miền se đắng

đợi ngày em búp non

 

21/7/2008

 

 

 

 

Mặt ghế

 

Chiếc ghế mang ngôn ngữ một rừng cây

trăm năm rừng cây cùng cất giọng trong thẳm sâu vân gỗ

có cái đầu luôn khát tự do

lại có tự do tự gông cùm trên ghế

 

Tôi gặp đó đây những gương mặt mộng du quyền lực

những cái đầu nhỏ hơn vương miện

bài hát về tự do dài rộng thiên nhiên

thiên nhiên mãi tươi xanh

có giai điệu của trời, có tiếng gầm mãnh thú

chiếc ghế chứng nhân, một sàn diễn của vòng quay thế sự

 

Còn trên ghế những mặt đời sấp ngửa

những khao khát vang xa, những dòng sông lấp vùi quá khứ

những ngôn từ chưa mọc râu, những bào thai thời cuộc chết yểu

những thai nghén vô sinh, những thứ sinh đã vội lỗi mùa

sự vinh danh có thể ngắn hơn một đời cây

và nỗi buồn, có thể dài hơn sau đời ghế…

 

Tiếng ghế xô. Tiếng đại ngàn cuộn dâng mùa lũ!

một bóng cây đổ rỗng bóng rừng

thiên nhiên vẫn chảy trong từng thớ gỗ

lạ chưa kìa, mặt ghế hư vô…

 

6/3/2008

 

 

 

Chiếc gươm trong bảo tàng

 

Sau tất thảy trận mạc, khúc bi thương hay khúc oai hùng

chiếc gươm ngủ giấc hào quang

hay thức mòn trong bi kịch những vết chém?

 

Bỏ lại phía sau tiếng mài rợn đá

những tiếng mài gọi nhau từ toát lạnh vỉa tầng tử khí

tiếng mài của đớn đau và bi kịch sự mài

tiếng nghiến răng lịch sử

còn khía những vết thương hòa bình

 

Những giọt máu đã khô trong lạnh lùng ánh thép

chiêm ngưỡng gì thân phận một cây gươm?

trên con dốc thời gian gập bóng những lát cắt số phận

mỗi vết thương lại khai quật nỗi buồn

và nỗi buồn không muốn một thanh gươm

nằm rỉ máu vết thương ký ức

 

1/8/2011

 

 

 

Mắt thời gian cắt lớp

 

1

Chiếc lưỡi giãy giụa trên vũng cạn ngôn từ

tôi vừa gặp nó hổn hển thoát ra từ diễn đàn hội nghị

tôi cũng thấy nó hôm qua đang mặc cả, bán mua nì nèo cổng chợ

chiếc lưỡi mặc chiếc quần trễ rốn

dè xẻn đong quá khứ

đếm từng hạt tương lai

 

2

Vừa rụng xuống đôi mắt vô hồn

trên con phố lưỡng cư không biết lùi hay tiến

trên những vỏ ngày không cá tính

cơn ngủ gật của thói quen đùn đẩy

hoặc a dua cộng hưởng, hoặc lặng thinh

đôi mắt ít nhất một lần ngày nào tôi thấy

từng chảy những giọt buồn tiễn nỗi đau ngày qua

 

3

Những cái mặt cũ mèm làm mốc cả buổi chiều

không gia vị nào cứu được mặt nhạt

chiều vữa ra, chiều không màu sắc

khi mặt đã cởi trần sự thật

dửng dưng nhìn

rụng ngõ nhân gian

 

Tôi vừa đi qua một góc mắt thời gian cắt lớp

nghe tiếng gọi đáy ngày

thảng thốt những vỉa người

vẽ con đường không ảo tưởng ngày mai

 

5/4/2011

 

 

 

 

Tiếng vọng những mảnh vỡ

 

Dọc con đường bờ sông nắng chảy

những giọt thời gian chảy

em và tôi đi nhặt những mảnh vỡ một cách thích thú

nhặt ánh mắt tinh nghịch, những đam mê chưa chịu già

 

Một viên gạch cổ, một mảnh gốm trồi lên từ vết xưa

những mảnh vỡ ngủ từ ngàn năm bóng đêm lòng đất

ngủ trong chính sự cách điệu những hoa văn tài hoa

đâu mảnh vỡ tâm hồn

đâu mảnh vỡ trái tim

những mảnh vỡ quẫy lên tiềm thức

Trên vết lở sông Đà cả những khúc xương trắng, những đám vỏ ốc trắng

gió trầm tích thổi về sự thịnh trị nền văn minh nông nghiệp

than lửa của một ngày

một ngày chói sáng nhận thức

một ngày mảnh vỡ kể những câu chuyện dọc dòng sông vĩ đại này

những câu chuyện được chôn vào quá vãng

hát lên bằng giọng hát thật của mình

 

Em ơi, sông vẫn chảy kìa, gió ngàn xưa vẫn chảy

hay em, ngọn gió lành từ ngàn xưa gửi lại

dắt tôi đi trong kì vĩ và vẻ đẹp huyền bí những mảnh vỡ

những mảnh vỡ mọc cánh

nâng tôi lên từ chính những khía vỡ nham nhở và sắc cạnh của nó

 

Tôi đang học cách trò chuyện từ chiều vô thức

và cả chiều linh giác, chiều em

dọc con đường cổ đại

dòng sông mẹ sinh tôi

 

30/4/2010

 

 

 

Giọng

 

Có người ngọng thành quen đến nỗi quên mình ngọng

ngữ âm lạc mãi vùng hoang ngữ

méo đi ngược tròn, tròn đi méo giọng

ngọng ở góc làng, ngọng loanh quanh nửa quê nửa phố

ngọng lên xe hoa

ngọng nhà không số

ngọng huyên thuyên vào cả diễn đàn

 

Như buổi sáng khấp khểnh tiếng chim lạc điệu

gặp xóm ngọng đàn, gặp ngày ngọng lẻ

cũng lẽ thường, chẳng có gì đáng kể

chỉ ngại thói đời ngọng cả tư duy

 

Nhưng sự ngọng không dễ cắt rốn thói quen cố hữu

như một ngày qua ngõ gặp bước chân ngọng phố về làng

có con đường ngọng cả bàn chân

có đôi mắt ngọng nhìn sự thật

 

Trong thế giới đa thổ ngữ và đa giọng diễn đàn

cả một bầu trời ngữ âm cất cánh

chỉ sợ khi sự ngọng không còn biết cách lặng im

và đáng sợ hơn giữa mập mờ ngữ điệu

không biết giọng kia ngọng thật

hay vờ?

 

26/8/2011

 

 

 

 

Uống rượu ở Băng Kốc

 

Những cánh đồng lúa mạch chảy ròng ròng trong ta

nghe trong gió đại mạch tỏa khói

ba thằng bạn vỗ mặt wishky nói chuyện về thế giới và những cuộc bay

bằng đôi cánh đồng quê

rượu mộng mị râu tóc

nhưng rốt cuộc không cất cánh khỏi vòm trời xứ sở chưng cất rượu gạo

 

Chiều Băng Kốc và đêm Ấn Độ

nghe từ xa sông Hằng vỗ huyền thoại

vỗ những đời lam lũ, điệu dân ca da diết chuốt dài dòng sông

và ánh lửa thiêu xác đang hắt sáng đường về kiếp khác

còn đọng lại trên gương mặt các vị thần những nếp nhăn cứu rỗi

 

Rượu không cốc chảy ngoài Băng Kốc

chảy những chiếc rễ mùa màng bò lan trong thân thể

vị lúa mạch ứa từng vi mạch

đốt nóng những vỉa tầng văn hóa và tri thức vừa chợt thức giấc

thế giới thật rộng lớn, thế giới trong hạt thóc

dâng lên trời đôi cánh phù sa

 

Nghe rừng rực mùa màng chảy ướt bình minh rượu

chảy những ngàn năm lên men

 

Bangkok, 5/1/2012

 

 

 

 

Ra biển

 

Ta quăng bỏ những bức bối thị thành, những muộn phiền nhầu nhĩ

những gương mặt nhạt nhẽo, những cái nhìn tị hiềm

chán nhất trên đời là phải nhìn những cái mặt không chơi được

mà vẫn phải nhìn

cả một ngày trần trụi mặt nhau

cả một đời đeo nhẵn mặt nhau

 

Chỉ còn rừng dương, tiếng vĩ cầm của gió hoang gọi tình

chỉ còn những nụ hôn mê mệt gốc thời gian, không chịu gìa

chỉ còn biển, biển chiều cứu rỗi

lột áo muộn phiền

biển ngầu sóng, biển nghiêng trời, biển mộc mạc gió

biển xóa những bến bờ, luẩn quẩn đời sông

 

Một ngày tôi ra biển, một ngày biển gột mình

tôi khỏa những tự do trên sóng, sóng dâng tôi cánh buồm bằng cả đại dương

tôi khỏa tôi trong mắt em cho đã cơn thèm

tôi đang đắm trong mắt em hay mắt biển

một cơn bão hoang vu ghì xiết

tự do này lại đóng cũi ngục tù kia

 

Cồn Vành, tháng 10/2009

 

 

 

 

 

Lại nhớ tóc dài

 

Có còn nữa góc chiều khẽ gió

chải ta sương khói tóc dài

chải phiêu bồng em cỏ xanh

xanh kiêu xa thiếu nữ

tóc mây vuốt những con sông dài, những tiếng thở dài

còn khỏa lựng vườn thơm hoa bưởi

ngực đầy tóc đêm

 

Năm tháng dẫu lùi xa, ta còn có một con đường tóc

con đường rụng từng sợi heo may

rụng vào mùa đơn chiếc

con đường ríu chân, sợi bạc nối vòm khuya lãng mạn

buổi chiều bồ kết lõa thể hoàng hôn

lững thững đường không tóc

 

Ai gỡ cho ta cái thời phiêu du từng buộc phía một triền đê vắng

mắt trăng suông buông lỡ câu thề

có sợi tóc đã đóng băng lời hẹn

còn phất phơ cỏ biếc phía ngày ta

 

Chiều nay đỏ vàng, chiều lui cui phố

ta gặp tóc mà ta vắng tóc

một cơn mưa thoáng qua, những ngón tay cũng ngón cô hồn

có sợi nào còn khỏa vũng cô đơn?

 

18/8/2009

 

 

 

 

Nỗi buồn hát

 

Tôi biết em sẽ rời tôi một ngày

trên gót xa mùa cũ

mang theo những núm tóc thời gian

mang theo một phần thế giới của riêng tôi đã cài vào chiếc áo của nỗi buồn dệt bằng nước mắt em

tôi biết khó mà đan lại

 

Có nỗi buồn luồn kim vào câm lặng

thít từng mùa đau

có nỗi buồn u mê tâm thức

có nỗi buồn hoang vu ảo giác

có nỗi buồn vón cục lịch sử

bất động như bảo tàng, lạnh như thép và lì như đá

có nỗi buồn tự ti trong một tiếng thở dài

có nỗi buồn đến không còn buồn, buồn có thể hát!

 

Tôi điểm danh những nỗi buồn để chúng không đơn lẻ

không đơn lẻ chính tôi

nỗi buồn cũng cộng đồng

chúng cần ở đâu đó những bàn tay chìa ra mỗi ngày

và tâm thế biết nén sâu số phận

chắp cánh cho những niềm cô thế bay lên

không tự đắm trong nỗi buồn chính nó

 

Ai bảo nỗi buồn không thể hát

hát bằng vết Da-non-nhân-hậu

 

 

 

 

Mặt đất

 

Đất xa ta từ tầng sâu ý thức

và gần ta ngay dưới bàn chân

đất cùng ta mùa màng, đón ta về vô tận

 

Tôi thấy lớp lớp dấu chân xếp đầy thế gian

cao hơn mọi quả núi

những dấu chân thăm thẳm vô hình

xếp chặt cả những ngăn kí ức, những ngăn ảo ảnh

chúng bước tiếp vào trang sử còn đang viết dở, vào tương lai chưa kịp hình dung

 

Khi bước trên cánh đồng tôi sợ mình làm vỡ những giọt sương

có thể giọt sương kia là nước mắt của tổ tiên

những giọt từ tầng tầng siêu thoát

những giọt mồ hôi đắng mặn

gửi lại trên mỗi cánh hoa, mỗi ngọn cỏ non tơ

giọt của những kiếp người

chưng cất!

 

Khi tôi bước trên đường, có thể là một con đường nhỏ

cũng vời vợi bóng người

mỗi con đường đều có một số phận

và lịch sử con đường, máu tứa những bàn chân

 

Bạn có hình dung, chính gương mặt con người trải thành đất đai núi sông

mỗi bước đi xin nhớ nhỏ nhoi này

có thể bóng xưa đang quằn quại dưới bàn chân bạn

cũng có thể chỉ là vô nghĩa giọt sương

 

26/5/07 – 13/9/08

 

 

 

 

 

Nghe
Tôi nghe nhỏ nhoi mẩu giấy vứt ra đường vào một ngày

nó đang cơn buồn rác

 

Chiếc lá kia vừa rụng, chiếc lông của trời xanh giã biệt thiên không

mang theo cả những rừng nghẹn lá

nghe trong tiếng vỗ cánh ban mai, tiếng bông cỏ rầm rì trên cánh đồng xuân

những bí ẩn tinh thần trong lớp vỏ vật chất

bản tổng phổ tầng tầng điệu thức

hòa nhịp không cùng sóng huyền vi vũ trụ

 

Cổ nhân bảo “con giun xéo mãi cũng quằn”

đến phận giun cũng một ngày phản kháng

có thể đứng lên không, hỡi giun mềm từ gậm bàn chân?

như thấy ngày đi trong tĩnh lặng giọt sương

như thấy giọt sương giọt mùa luân chảy!

 

Gió ngân tiếng vỗ bầu trời, vị đắng ngậm từ mật ngọt

hạt buồn ủ cơn vui

hồn đá thì thầm cát sỏi

 

Tôi một ngày lại tập lắng nghe

thế giới mang thai trong từng hạt bụi

 

11/9/2011

 

 

 

 

Thắp

 

Giờ trái đất/thành phố tắt đèn

chúng tôi soi nhau không phải bằng cà phê phố cổ

không phải bằng lửa nến

soi bằng chính bóng đêm tinh nghịch và bí mật dịu dàng mùa xuân

 

Ngoài kia, sông Hồng quặn những mảng đêm cạn

những đụn cát lết trong cơn nhọc nhằn thổ huyết trắng

phố cổ loang loáng vệt sáng xe máy như niềm hy vọng lách qua bóng tối

bánh xe hối hả kéo nốt ngày qua những con phố hẹp

sẽ có bao biến động trong một giờ trên thế gian này?

 

Trong giọng đêm có mùi thơm cà phê

vị kem chocolates đăng đắng

có giai điệu violon của người bạn kéo những ngôi sao về ngân thánh ca

có chủ nghĩa lãng mạn và siêu thực Pháp vừa lướt qua Bờ Hồ

có thổ ngữ bụi đường và mùi hậu hiện đại

cuộc sống của một ngày, cuộc sống của những chuỗi ngày

 

Lũ trẻ ngồi hát bên vỉa hè như đang bay trên những thảm thần về nguyên thủy

mang theo rúc rích trái cây và ô mai về khu vườn xưa

khu vườn của cây xanh, của cánh đồng nuy gió

Giờ trái đất/mũi kim đang xâu lại chuỗi tràng hạt lẻ cuộc đời

thành sợi dây cộng sinh nhưng không phải là sợi dây trang sức

 

Chúng tôi soi nhau bằng bóng đêm không ánh điện

câu chuyện giản dị cuộc đời và ngọn lửa bạn bè tự thắp

thắp lại trong nhau tiếng cộng đồng

ngoài kia dòng sông rì rầm ngẩng qua mặt đêm

chúng đang chảy bằng một năng lượng khác

 

Bờ Hồ, thứ Bảy, 31/4/2012

 

 

 

 

 

Tiếng đá

 

Có một chủng tộc đá túa ra bao vây chân người

có lời đá ngậm im miệng đá

chỉ gió trời hiểu được mang rì rầm đá cô đơn hát cùng mây ngàn

đá lặn vào những gương mặt như vừa nứt ra từ chính đá lầm lũi

đá cởi trần gồng núi

tua tủa bầu nên cao nguyên

 

Những đứa trẻ khóc tiếng đá. Cười khù khì đá

những con đường gồ ghề xồng xộc chạy ra từ nguyên thủy

con đường dài hơn mọi kiếp phận

đá nâng tôi ngàn thước, cõng tôi vào mây

gió rít ngàn ngựa hoang lồng Mã Pì Lèng

Nho Quế chảy rượu trời đổ cơn say vào thảng thốt tinh sương

rót bình men thiên nhiên kỳ vĩ

tôi ngấm những giọt người vắt ra từ đá

ngấm nỗi niềm nảy hạt

 

Những bàn chân phong phanh nhấc từng bước hy vọng

bàn chân đánh vần từng ký tự đá trên con dốc dài lởm chởm số phận

bấm vào tư duy im phắc

bấm vào hồn núi cao, vào vóc dáng đền đài thế kỷ

bấm vào huyết bào chủng tộc đá đã dựng lên vương quốc đá phì nhiêu

đánh thức tự do búp tủa lên trời

 

Vẳng điệu khèn cất lên trong miên man cỏ sương

điệu khèn cũng chắt ra từ tầng tầng rễ đá

chắt tiếng người rót giữa mơ xanh

 

Đồng Văn, 30/4/2011

 

 

 

 

Điệu thức Cao Bằng

 

Có một Cao Bằng đầy nhau trong mắt

có một Cao Bằng rót nhau bằng men

men nghiêng sông Bằng, men cong sông Hiến

men cài ta dùng dằng đáy lưng ong

đi một bước thơm mùa quả

đi hai bước nở hoa núi…

men buộc ta run môi đàn tính

vẳng lời suối ngàn, điệp xa vó ngựa gió khựng lưng đèo

tôi đi suốt buổi chiều không ra khỏi một đôi mắt lạ

cởi suốt buổi chiều vẫn eo lưng

Cao Bằng, cứ thế Cao Bằng…

 

Một Cao Bằng chắt núi mà xanh, vắt sương mà quả

thử sức trai bằng những con đèo

thử tay gái bằng đường thêu luồn từng mũi nhớ

Quây Sơn thả lụa xuôi Trùng Khánh, thả dân ca vào non nước xanh

Quây Sơn thức trắng trời Bản Giốc

thác chảy ngàn năm thác không nhắm mắt

mở đất nhìn, đâu dáng núi thuở cha ông?

 

Những quả núi giong buồm đang cất rừng lên

điệu Then dắt tôi qua cổng trời Trà Lĩnh

dắt mùa em mẩy hạt

mùa chàm nút ngực xanh

đi hết vòng eo đêm, ngân hết lời đàn tính

chẳng làm vơi điệp trùng Cao Bằng đã gieo lên mặt đất

đất gieo ta

say những men người!

 

Cao Bằng, 30/10/2011

 

 

 

 

Đất Mũi

 

Cảm xúc tôi gối lên từng lớp sóng để thoả cơn sông nước giãi bày

Đất Mũi phù sa mùa sinh hổn hển

nghe giao hoan rầm rì trong nắng non những chùm rễ đước

cắm vào cuộc tình hoang bùn đất

 

Những bầy sóng khoả từng ngọn trắng vỗ trực cảm

gió cởi trần ngôn ngữ tự do

và đất, đất trầm lặng bò ra ghì ngực biển

biển lại muốn lột bờ bằng phóng túng đại dương

 

Câu vọng cổ xuống xề kéo Đất Mũi nối trùng trùng mắt lưới

nối ngày vào bóng tối, nối nắng vào mưa, nối ảo giác lẫn vào bờ trực giác

và em, em ngồn ngộn Cà Mau

tôi hoang gió, tôi vỡ cùng ảo ảnh

vỡ lặng im

trong mắt em lặng biển

 

Con tàu đã kéo còi, còn hây hẩy bờ em níu lại

còn phù sa bơi sóng phì nhiêu

tôi nhốt biển Cà Mau trong ngực

nghe ướt đầm tái sinh

 

2008

 

 

 

 

Đêm thắng cố

 

Có thể quên tất thảy ngày dài

cởi áo ra mà thắng cố

 

Môi ấm rượu mềm

rượu cởi lòng, rượu cởi mùa xuân

nức mùi đêm phố huyện

em thơm men ngô. Thơm rừng mơ. Môi thơm

 

Ta rót đêm

đêm rót ta

môi rót môi

lửa bập bùng, lửa ma mị, điệp trùng thắng cố

em thắp mềm ta lửa thịt da

hơn cả lửa, em rót mùa xuân tràn khí trời

mùa xuân về thắng cố mắt nhau

 

Sau tất thảy rượu không là rượu

môi không môi

lời chẳng nghĩa lý gì

em buộc ta

đôi mắt ấy dường lạc nhau từ xa xưa tiền kiếp

bỗng lộn về

nhuộm lại trần gian.

 

 

 

 

 

Đàn bò vào phố

 

Qua những con đường chưa tên, những ngõ rơm vàng

đàn bò đeo những mặt bò ngớ nghênh cổng chợ

chúng cõng trên lưng uể oải cánh đồng

cõng ngàn năm gió sương chưa thôi trên luống cày sấp ngửa

có cọng rơm vàng vắt ngang chiều phố

có mùi quê lạc gió lang thang

 

Và một ngày dài hơn tất thảy mọi ngày bởi những bước chân bò đủng đỉnh

chúng lạ lẫm trong thế giới không thuộc về đồng cỏ

chúng phóng uế vỉa hè, ngửi mặt đại lộ

ngơ ngác nhìn những khuôn mặt người giấu sau khẩu trang bí hiểm

chúng đi tìm ư, những gương mặt thật?

những con phố lùng nhùng bám vào sự già cỗi tư duy cổ thụ

ngày vẫn lê thê. Phố vẫn bò!

 

Nhốn nháo dòng người chen lẫn bầy móng guốc

những âm thanh hỗn độn vỡ ra từ cái bọc đô thị

như tải lúa vỡ ra khuôn mặt cánh đồng

trong mờ ảo ngõ làng tất bật

 

Đàn bò loang ra những vệt mây vàng sẫm ngoại ô

vảy lên phố những ngọn gió dại

quất lên những chiếc đuôi không chịu tiến hóa

phố trộn làng

bò dắt phố loanh quanh

 

19/7/2008

 

 

 

 

Có con đường vẫn chạy trong ký ức

 

Có con đường chạng vạng lượn quanh những quả đồi trung du

cây duối, rặng tre và hoàng hôn lịm trong gương mặt bóng tối

em ngồi sau chiếc xe đạp cà tàng, phả lưng tôi hơi ấm hồi hộp đến rủn người

tôi mang em đi trong không gian hoang vu như từ kỷ xa xăm nào

những bụi sim lúp xúp, hoa cười tím đêm

khép những vòng quay rạo rực

giọng nói thức mãi vào khuya

 

Những năm nghèo xác xơ cỏ úa, ta vẫn niềm tin trong trẻo và ngây thơ

treo giấc mơ lúc lỉu ổi trên cành

buộc tinh nghịch vào những búi cỏ xanh

có thể cười vui có thể òa khóc

quá vãng phía chân trời xa lắc giờ còn nhắc làm gì nhỉ?

 

Nhưng con đường năm cũ cứ hiện ra

hiện ra chiếc xe đạp quay nhịp trung du nghiêng nghiêng dốc

gương mặt em như ánh sáng không sao lặn khỏi chiếc hộp ký ức

em chẳng nói gì, chỉ áp má vào lưng tôi sực nóng làn da, thơm làn da

cái lúm đồng tiền nhoẻn trong đêm

còn cựa quậy phía trời xa thiêm thiếp

 

Cây duối già rộ những quả chín đỏ bên con đường ngày mưa lâm thâm

làm sao ta bước qua con mắt hốc duối già lưu giữ giọng em

khi run run vẽ con đường mơ hồ hạnh phúc

cây duối già giờ không còn bên con đường già

chúng đã cất ta vào những ngày xưa

 

Không biết có lúc nào em đến tìm lại khúc cua con đường ấy

những bí mật đã gửi vào hốc duối

đêm đêm chúng rì rào tiếng nói của những ngôi sao xa lắc từng rắc trong mắt em

từng long lanh một nụ cười đêm

đã trồng tôi cây cột mốc con đường!

 

30/9/ – 5/12/2011

 

 

 

Chảy

 

Tôi sinh ra ở đây, tín chấp tiếng khóc vào vũ trụ

tín chấp một sinh linh vào cõi thẳm người

lúc ấy có dòng sông chứng thực

 

Sông mang tôi đi bằng trầm hùng mùa hè, bằng điềm tĩnh mùa thu

những con thuyền nức nở bàn tay sóng

dòng sông ru mộng mị huyền thoại

những ước mơ ấu thơ chưa cắt rốn

và tiếng đất đêm đêm quằn quại lở xói mòn giấc ngủ

sông mang vết thương bờ, kiên nhẫn đích biển cả

 

Sông mang tôi bằng dáng mẹ gầy bấm những bậc mưa chiều gió bấc

thúng mủng đựng dai khốn khó

tôi của miền mặn đắng mồ hôi

ngôn ngữ lập duy từ những bàn chân nẻ

 

Sông mang tôi đi ngân trăng

bến ngơ ngác mắt đêm, hoa mận trắng mùa em chúm chím

những giải yếm tuột hờ thiếu phụ

những bến sông ghì ngực con đò

 

Tôi đã chảy bằng ăm ắp dòng sông đến những bờ bến khác

sông vỗ thức tôi trên những triền quặn lở và bước trơn của mẹ

mỗi đời người chảy một dòng sông

sông chảy xuôi đời người thì chảy ngược

 

16/2/2006

 

 

 

Biển

 

Tôi một đêm Cát Bà

biển như người đàn bà mặn mòi phóng túng

những con thuyền toả ra cảng đêm

vén lớp vỏ thẳm đen áo biển

khoả thân ý nghĩ cánh buồm

 

Em rót ngược tôi tròng trành đáy cốc

trên con tàu bập bênh sóng ghẹo

hổn hển biển

hổn hển lời ngàn năm cổ tích

những mối tình thuỷ táng giấu mồ xanh

 

Đã lâu đã lâu, lại miên man biển

lại Cát Bà phơi nõn bờ em

gió cứ tốc chiều lên

khao khát lạ

thấy mình thật nhỏ bé

bất kể gì trước biển cũng mong manh

 

Đêm thức gối lên trời sao Cát Bà

gối cả vầng đêm lên ngực trần của biển

chén rượu tẩy trần dốc một ngày cạn

dốc cả mắt kia

lòng biển

sóng chìm.

 

 

 

Bình minh trên sông Hằng

 

Như hồng hạc cất cánh trong ban mai

sông Hằng thở bình minh trên vồng ngực tỏa sáng

sương loãng ra vẽ những mặt người cách điệu phồn sinh Ấn Độ

tôi nghe ngàn xưa ùa về trong một ban mai

nghe ban mai tắm gội huyền sử

 

Những cánh đồng cỏ lác chảy đắng mặn mồ hôi xứ sở

những cánh rừng hoang thú gầm như tuyết lở từ Himalaya

sông Hằng cúi mình trước sử thi

sông Hằng thao thiết những thế kỷ văn minh Ấn Độ

sông Hằng mang gương mặt của mặt trời quẫy trong đêm

hy vọng tưới sáng những cánh đồng lầm lũi và bạt ngàn lục địa

 

Một ngày, rửa mặt sông Hằng

ta rửa mặt buổi sáng bằng vạm vỡ phù sa và đôi bờ lang thang thế sự

rửa tinh sương trong muôn vẻ mặt người

có thể nào khác trong thế giới còn nhiều nước mắt

mọi nẻo đường sinh kế lại tìm cách quay về dưới những ngôi nhà lúp xúp nhưng ấm áp và bình yên muông thú

trong tiếng bò rống lên thức giấc bình minh

 

Dòng sông như người mẹ cần lao và đa mang vắt từng giọt sữa

sữa của trời xanh

sữa đất đai huyền bí

rót nhân từ từng cuống họng châu thổ

 

13/1/2012

 

 

 

 

 

Bầu trời phi lý thuyết

 

Em quẫy trong anh bằng đôi cánh bầu trời cảm xúc

mơn mởn những chiếc lông trực giác

trên cánh đồng da hừng hực phì nhiêu

bay nhịp lẻ em

bay chẵn môi hôn

từng cặp tự do không cần phạm trù

thăng hoa bầu trời phi lý thuyết

 

Muối hong khô trên vết máu tâm hồn

trong khía rách tình yêu, có chiếc lưỡi ngọt ngào

nằm tê dại những lời lỗi mốt

tự do, đất của mầm mơ ước

những chói sáng thăng hoa lại bắt đầu từ những hạt tự do

 

Anh gọi tên em

miền nhớ gọi tên em

những chiếc hôn đọng trên lá, những bước đêm in cỏ

gọi từ mùa quả đắng, gọi từ làn hương ngọt

tiếng gọi của ngàn năm, tiếng thầm thì khát vọng

trong vòm trời của những cặp môi

 

31/8/2010

 

 

 

Màu tự do của đất

 

Những ngọn khói cay mùi rơm rạ dắt tôi về cánh đồng lồng lộng sao đêm

tôi hít thở mầu tự do của đất

ngọn khói buộc thân phận nông dân vào cây cột tâm thức làng

và mái đình cong câu ngược tầm nhìn

những ngõ xóm ngủ hiền trên ngõ

mỗi buổi sáng một ban mai mọc trong họ tiếng hạt nảy mầm…

 

Còn vẳng lên bầy châu chấu bò quanh ký ức quê làng

nức thơm mùa hái gặt

củ khoai lùi bong ra cơn đói

dẫn ngược con đường in dấu vết thuở ông bà mở đất

những giần sàng gạn lấy nhân sinh

 

Liềm hái thèm ngày thôi gặt gió sương

người nông dân thèm tự do được giải phóng mình khỏi nhọc nhằn cơ bắp

và tự do đầu tiên lại là tự do không thoát ly bùn đất

tự do của mồ hôi

tự do neo đời mình vào cánh đồng sương gió

 

Trong trùng điệp bóng quê, trong trùng điệp gót người xa khuất

sợi tóc làng rụng xuống ca dao

áo rách áo lành bọc được bao nhiêu nhân nghĩa

chiếc áo làng tôi, chiếc áo đã vị bùn

ai cởi cho ta mùi khói cơm thơm?

26/10/2010

 

 

 

 

Chiếc đinh

 

Cắm vào nỗi đớn đau kẻ khác từng milimet

từng mili nhọn

cắm vào nỗi kinh hoàng trí tưởng tượng những vết đòn thù

nhích từng mũi vô cảm

xâu lạnh lùng ánh thép

trí tưởng tượng càng hiểm độc những chiếc đinh càng sắc nhọn

 

Một ngày

chiếc đinh cay đắng nhận ra cả cuộc đời chúng bị đóng chết vào đồ vật

một đời bị cầm tù, cho đến hoen gỉ và tàn kiệt

cầm tù ngay trong những vết đòn thù

bằng mệnh lệnh và bàn tay kẻ khác

 

Giờ chỉ sự im lặng nghe được tiếng khóc của chiếc đinh

có một nỗi đau còn lớn hơn nhiều nỗi đau mà chiếc đinh cắm xuống

 

15/1/2011

 

 

 

Tốc ký về sự nhạt

 

Sự nhạt như xe đạp mòn phanh, trôi tuồn tuột những con đường nhạt

chúng hay xè nhạt ra khoé mép

đỡ những nụ cười toen hoẻn của bờ môi

đỡ những lời không trọng âm, thả những đơn âm đi õng ẹo

trên con đường tủn mủn tư duy

 

Sự nhạt thường hay có thú vui hàng xén

bán lẻ một cái nhìn

mặc cả một ngày mai ảo ảnh

hay đi rình bóng đêm, hay ẩn nấp ánh ngày

sự nhạt thích lên giường, bằng mò mẫm bóng tối không nến thắp

thích vẩy lên mặt phố những ngôn từ bóng bẩy, những cũ mèm khẩu hiệu…

 

Sự nhạt hay tằng tịu với gương mặt nhẵn mỏng

“buôn dưa lê” thậm thụt vỉa hè

e ngại đắng cay gia vị

thích mỡ màu chót lưỡi, xính mật ngọt đầu môi

 

Hôm qua tôi bất ngờ gặp sự nhạt đang tắm truồng với trăng

chúng rủ tôi vào cơn hoan lạc những từ sáo mòn

chúng toan bao vây đánh úp tâm hồn tôi, biến tôi thành đồng loã

tôi hoảng sợ lẻn ra con đường lớn

nhạt nhẽo cười ngặt nghẽo, một nụ cười na ná hoang nhân!

 

27/7/2008

 

 

 

 

Trong mưa

 

Trên vai tôi dòng lưu chảy từ cổ xưa lại ào ạt chảy

có giọt vắt ra từ đá lạnh

có giọt tẩm liệm trên những hàng mi ướt lại quay về

những dòng sông lang thang thế gian như quên mình có một nguồn

biển gầm rỗng đại dương, một ngày đọng về mềm oặt cỏ sương

 

Trên vai tôi có đôi vai gầy quẩy gánh mùa giông

gió thổi dạt cánh đồng tiềm thức

những mùa màng thức ngủ trong hy vọng hạt giống

có đôi chân bấm nát đường số phận

bật máu mùa đông

bao hời hợt nổi trôi lại có những cõi chìm

 

Chảy tôi đôi mắt em

những giọt long lanh từng ướp lạnh tôi

từng làm tan chảy mảnh đất khô cằn tâm hồn tôi

tôi đã sống không chỉ bằng ý niệm

 

Trong cơn mưa có giọt buồn mong manh, có ước mơ mát tỏa

vang lên giao hưởng đất trời, những dòng chảy thao thiết dục vọng

cứ thế, chảy trên vai tôi từ con thác trầm hùng đến li ti giọt sương

cũng bấy nhiêu giọt người hy vọng

 

Và trong mưa, kìa mặt trời òa vỡ

phập phồng bong bóng đang cơn

 

Ngày 7/12/2011

 

 

 

 

Ngoặc đơn

 

Những cơn bão ngôn từ có lúc muốn lồng lên

cả tiềm thức cũ mèm hay ngữ nghĩa vừa khoác manh áo mới từ vựng

những con chữ cởi trần, không câu nệ xiêm y mỹ tự

chúng vẫn loanh quanh nổi chìm trong ngoặc

xác chữ buồn

rụng xuống nhân gian…!

 

Ngoài kia, một thế giới đa ngôn

những lêu lổng ngôn từ, những tuỳ hứng không câu không chấm phảy

khi kiệm chữ nén từ, khi uốn éo làm văn

khi tán gẫu, đại ngôn, khi bóng bẩy

khi ngữ nghĩa chết khô trong xác từ sáo rỗng

chúng vẫn được quyền chính danh văn bản

một đặc quyền không đóng ngoặc tư duy

 

Nỗi buồn trong cấu trúc cô đơn

chiếc ngoặc mong manh gông cùm phận chữ

những con chữ một đời vai phụ

những con chữ chỉ giản dị làm phu giải nghĩa

cũng một đời thèm

tháo ngoặc

Tự Do!

 

25/5/2008

 

 

 

 

Giải thoát

 

Đêm áp mặt cơn mơ

anh choàng dậy giấc ngủ đầy mặt

chưa kịp thức ngoài kia vơi đầy, dài ngắn dòng sông

có vẻ dòng sông rướn mình đồng lõa cơn đêm

ru mặt

ru cả nụ cười điêu, cả những lời ngờ nghệch

 

Chợt gót em lung linh qua đụn khói hoang liêu châu thổ

bên thuyền trăng lênh láng lời thì thầm vẻ đẹp chưa thoát tục

bầy cỏ non lúp xúp hát đồng ca

bài hát về tươi xanh và cả nỗi buồn

bài hát cởi thoát thế giới trà trộn quá nhiều những mặt giả

chúng men chân cùng ánh sáng nhân từ

trộn mặt mình vào mỗi giọt bình minh

 

Em hiện ra, hiện ra cứu rỗi

đưa anh ra khỏi vẻ lấp lánh những ngôi sao quen lặp lại thiên hà

qua con sóng vỗ lặp đời lam lũ

qua con sông quằn quại dòng cơ nhỡ

chảy lang thang những bóng đêm dài

 

Bước chân mềm qua những ngực đêm

cứ thế, em mang anh ra khỏi giấc ngủ nham nhở

gương mặt đêm rách toạc bởi lời

 

9/2/2012

 

 

 

 

Đến

 

Và em đến bằng bầu vú căng tròn rưng rức mùa xuân

nhưng không chỉ có bầu vú, anh nghe rực lên hơi thở vũ trụ

tiếng vọng bản thể một trái tim

 

Và em đến bằng cặp chân khoan thai hay quấn quýt, vội vàng hay trễ nải

những sải thời gian đo nhịp trái đất

em đến bằng đôi mắt, bằng tất thảy em, bằng cả không em

cánh đồng phì nhiêu mở hạt

nảy mầm mắt anh

cuống quýt vó ngựa

chân tay biết làm gì, em dắt anh đi trong đáy chiều rực hoang mê…

 

Có thể rất khác nhau khi người ta chỉ thấy bằng thị giác hay xúc giác

có thể rất khác nhau khi thế giới quá trụi trần

anh nghe em từ phía không vồng ngực

phía mùa em tinh khiết

lửa thắp lên

đốt cháy anh trong biến ảo khôn lường

 

Thanh Sơn, 13/10/2009

 

 

 

Đàn môi

 

Rừng rung cung bậc lá

áo xanh áo xanh, trĩu nặng ba lô chiều sương Tây Bắc

thung sâu uống lời ngàn từng ngụm âm vực

mùa xuân dắt ta trong biến tấu của ngàn điệu thức

mùa xuân lồng trên ngực em

hửng tình

 

Đàn môi gọi non, đàn môi hẹn mùa…réo rắt cung bậc

gọi thăm thẳm biên cương, bóng nghìn xưa trùng điệp

gọi những bắp chân băng qua khe cạn, băng qua đèo lau

gặp lời nồng trên môi, lời thì thầm trên lá

lời của đá biết kê nhau mà núi

lời yêu nóng hổi ngô lùi hân hoan cạp váy

linh đàn

 

Đây mơn mởn đồi nương cất tiếng

đàn anh men rượu đầy

em không uống mà say, tiếng đàn cởi từng khuy e lệ

cởi nút thanh xuân

ào ạt suối ngàn giật tung ướm hỏi

ngã vào thanh âm

em hôn mê tiếng đàn

trong ngày thẳm rừng sương Tây Bắc

nóng lên rồi rượu nóng

làn môi!

 

22/2/2007

 

 

 

 

Ngựa đêm

 

Miên man triền non, thung lũng sương phất bờm

cao nguyên hú những chùm vó lẻ

xiết con đường cơn gió lên men

 

Mây xộc xệch mom chiều

quện lớp lớp bầu vú đất đai dướn lên cơn khát bầu trời

nép bờ khe dương khí

ngùn ngụt hoang bước cỏ

bầu trời muốn giải toả bằng những gợn sóng mây

hì hục tâm hồn gió

 

Anh một mình ngựa miên man khuya

chưa nghỉ vó

chưa chịu nhịp cũ

chưa chịu bỏ hoang những phì nhiêu cỏ

phi lên ngực cao nguyên

trần trời phong phanh đêm

nưng nức em thơm mắt sương

 

Vó ngựa vỗ đêm vô tận

sau vó ngựa chỉ cao nguyên chứng giám…

 

Mộc Châu, 30/8/2010

 

 

 

Sự hình dung

 

Thân thể em chảy tràn và ngợp sáng một dòng sông men

có nghĩa lý gì váy áo nhỏ nhen

những đố kị chết chìm tự kỉ

thời gian, mụ dì ghẻ vĩ đại luôn mang thai hiềm tị

những toan tính già nua gieo ủ mầu gen lụi tàn

 

Cơ thể em chứa đựng lời mê, hỗn cư đêm và quần ngụ ngày

hình khối và ảo giác, thế giới tuỳ thuộc vào liên tưởng

trong phì nhiêu cánh đồng non rượi cỏ

bàn tay dắt đi rón rén giao mùa

 

Em có biết cơ thể em chứa bóng tối của tôi

chúng mò mẫm bóng đêm dục cảm

qua đôi vú căng thơm bình minh

và toả sáng khát vọng

đôi vú, một bầu trời đang cơn chuyển động

chứa phồn thực mùa hè giấu mùa đông ngún lửa

khép ẩn mê bóng tối, và khai sáng minh tuệ

thân thể em rượu nho, thân thể em rạo rực uýt ki, thân thể em nếp cốm,

một bông hồng chớm nụ

một dòng sông ngồn ngộn phù sa…

 

Tôi cũng như nhiều kẻ quen sục sạo vào ngôi nhà tình yêu bằng lối cũ

lòng vòng mộng du. Lơ ngơ trăng

em có mang tôi ra khỏi bóng tối của tôi

nó vừa chạm một làn môi

nó vừa chạm một làn mê đắng

 

 

 

 

Một chấm nhân gian

Viết cho D.K.M          

 

Bạn đi như heo may cánh đồng nhòe bóng mẹ

mỗi người đều có một cánh đồng

mỗi cánh đồng cắm ta cội rễ

 

Tôi thấy bước chân những quả đồi đang vội vã truồi theo từng bước bạn

những quả đồi tâm thức

ngân chuông ngằn ngặt gió trung du

tôi thấy dòng sông uể oải trườn về

mang chiếc lá dạt trôi đời bạn

hắt sáng vòm mây siêu thoát

 

Những câu thơ mang bạn đi trên đôi cánh mong manh và tuyệt đẹp

cánh đồng mang bạn đi trong từng mùi rạ ẩm

còn quẫy đạp những ký ức ngày thơ be bé

ngọn lửa gầy u uẩn khói quê

 

Tôi thấy một loài hoa nở trong hốc mắt bạn khi hàng mi vừa khép

có phải là hoa của ước mơ

chưa kịp nở những mùa xuân trước

chưa kịp gọi tên những bước chân mẹ gánh lời ru qua nghẹn giấc chiều

 

Cánh hoa đang mở ra những vệt sáng mệt mỏi

cánh hoa vừa khép lại những thiêm thiếp người

cõng giấc mơ bạn đi, đi mãi về cuối miền vọng tưởng

bỏ sót bên trời một chấm nhân gian

 

Hà Đông, 30/3/2012

 

 

 

 

 

Sự sáng

 

Luồng ánh sáng dựng lên và chảy vào tôi một ban mai tinh khiết

ánh sáng của một ngày tự thức

ánh sáng len lỏi vào rãnh quen, vào ngóc ngách vô cảm

đánh thức bản nguyên

cởi nút thắt bóng tối nằm hoang muội trong bức tường câm thức

 

Ánh sáng dẫn tôi bò qua tôi những con dốc nhịp thở

gõ trái tim cảm hứng

bánh xe trật tự khởi quay

và bật dậy trong tôi những lãng quên biền biệt chân trời

 

Nhận thức mở ra như vừa mở làn môi em riết nóng

cặp môi úp hai phương trời khát

ánh sáng tan chảy trong cơ thể giới hạn

ánh sáng lan bờ cong

ánh sáng ghì thung lõm

ánh sáng khoan thai trong khung cửa ngộ thức

hình như tôi vừa tự mở khóa mình

 

Hải Phòng, 12/6/2011

 

 

 

 

Mục lục

 

1. Từ đất

2. Xúc giác

3. Bài hát tháng Mười

4. Đồng loại

5. Cổ Ngư một lát cắt

6. Gọi sẻ

7. Có những điều giản dị

8. Buổi sáng

9. Sơn Tây

10. Ru cỏ

11. Vết của mùa thu

12. Mặt ghế

13. Chiếc gươm trong bảo tàng

14. Mắt thời gian cắt lớp

15. Tiếng vọng những mảnh vỡ

16. Giọng

17. Uống rượu ở Băng Kốc

18. Ra biển

19. Lại nhớ tóc dài

20. Nỗi buồn hát

21. Mặt đất

22. Nghe

23. Thắp

24. Tiếng đá

25. Điệu thức Cao Bằng

26. Đất Mũi

27. Đêm thắng cố

28. Đàn bò vào phố

29. Có con đường vẫn chạy trong ký ức

30. Chảy

31. Biển

32. Bình minh trên sông Hằng

33. Bầu trời phi lý thuyết

34. Mầu tự do của đất

35. Chiếc đinh

36. Tốc ký về sự nhạt

37. Trong mưa

38. Ngoặc đơn

39. Giải thoát

40. Đến

41. Đàn môi

42. Ngựa đêm

43. Sự hình dung

44. Một chấm nhân gian

45. Sự sáng

 *

In xong và nộp lưu chiểu: Quý II năm 2012

Nguồn: Trần Quang Quý. Màu tự do của đất, Nxb. Hội Nhà văn, 2012. Copyright © 2013 – PHÊ BÌNH VĂN HỌC .

Leave a Reply