Recent Articles

Ngôn ngữ học và thi pháp học

R.Jakobson là thành viên sáng lập Nhóm ngôn ngữ học Moscow(1915-1920); nhóm này cùng Hội nghiên cứu ngôn ngữ thơ ở St. Petersburglà hai bộ phận của trào lưu Hình thức chủ nghĩa Nga với các tên tuổi nổi tiếng như: Iu.Tynianov, V.Sklovski, B. Eikhenbaum; B. Tomasevski,… Tác phẩm Chủ âm (Dominante) nổi tiếng của ông được viết chính vào thời kỳ này. Năm 1922, R.Jakobson di cư sang Tiệp Khắc. Tại đây, ông cùng với N.S.Trubetskoy, V.Mathenius và một loạt nhà ngôn ngữ học khác lập nên Câu lạc bộ ngôn ngữ học Praha nổi tiếng thế giới. Câu lạc bộ này tồn tại cho đến năm 1938, ngay trước lúc Thế chiến hai bùng nổ. Năm 1941, R.Jakobson sang Mỹ sinh sống, dạy ngôn ngữ học đại cương và ngữ văn Slave ở Đại học Harvard, nghiên cứu các lý thuyết thông tin, ký hiệu học, bệnh mất ngôn ngữ, cộng tác với C.Lévi-Strauss trong các nghiên cứu cấu trúc văn hóa. 

Dịch và lý thuyết dịch như một hệ hình lý luận, phê bình mới cho Việt Nam hiện nay

Trên hết, ta thấy rằng cốt lõi của phê bình về cơ bản là cấu thành từ chùm các quan hệ kết dính lẫn nhau, hoặc một quan hệ kết dính với hai quan hệ kia, đó là quyền năng, chân lý, và chủ thể. Và nếu thiết trị hóa về thực chất là một động thái qua đó các cá nhân bị áp chế trong thực tiễn hoạt động xã hội thông qua những cơ chế quyền năng luôn bám víu vào một chân lý, thế thì, tôi cho rằng, phê bình là động thái nơi chủ thể tự ban cho mình quyền được chất vấn chân lý về những hệ quả quyền năng của nó và chất vấn quyền năng về các diễn ngôn chân lý của nó. Thế thì, phê bình là nghệ thuật bất tuân mang tính tự giác, nghệ thuật kháng cự có tính phản tư. Phê bình cốt yếu phải bảo đảm giải phá quá trình áp chế chủ thể trong cái mà ta có thể vắn tắt gọi là chính trị chân lý

Khoa văn học hiện đại, hậu hiện đại

Thời hiện đại kéo dài tới giữa thế kỷ XX, như thể nhân loại đã đạt tới một mô hình tổ chức xã hội và cái chiến lược tự nhận thức để có thể thực hiện lời hứa của sự khai sáng. Người ta đã có thể nói một cách nghiêm túc về thế giới, xuất phát từ nền tảng khoa học, toán học, logich, hình thức hay tìm kiếm cái cấu trúc cuối cùng, tuyệt đối của mọi tổ chức cộng đồng nhân loại. Và như vẫn thường xẩy ra, ngay chính vào lúc đó, nửa sau của những năm sáu mươi, bỗng xuất hiện những nghịch lí và các vấn đề, khởi đầu không nhận thấy, nhưng ngày càng bộc lộ rõ hơn. Chúng là những dấu hiệu của hậu hiện đại.