Recent Articles

Tiếp xúc văn hóa Việt Nam và Pháp (phần 2/3)

Các biếm họa của Phong hóa, Ngày nay đã tung ra ba điển hình quen thuộc với nhân dân trong những năm 1930 – 1934 không kém gì các nhân vật của Nguyễn Du, đó là: Lý Toét, Xã Xệ, Bang Bạnh, cùng các nhân vật của xã hội mới đại diện cho lớp người thân Pháp. Nhóm Tự lực Văn đoàn, có lẽ vì nhìn xã hội theo con mắt tư sản, nên đối với họ, nông thôn chỉ là chốn quê mùa, dốt nát, là xứ sở để bọn Lý Toét, Xã Xệ, Bang Bạnh hoành hành, nơi tập trung mọi hủ tục

Tiếp xúc văn hóa Việt Nam và Pháp (phần 1/3)*

Cuối thế kỷ 19, người Pháp đã xâm chiếm xong toàn bộ Việt Nam và lập tức xây dựng chế độ thuộc địa dưới các hình thức khác nhau ở ba miền. Từ đó, xét về văn hóa, người Việt Nam đã không chỉ tiếp xúc với văn hóa Pháp qua những thương nhân hay nhà truyền giáo, mà bắt đầu phải chung sống với văn hóa ấy trong các tình huống khác nhau, có thể là cưỡng bức, tự phát hoặc tự giác. Từ đó, một quá trình tiếp biến văn hóa đã diễn ra và làm thay đổi cơ bản rất nhiều quan niệm, thói quen, tập quán, đặc biệt là phương thức tư duy,… để rồi, văn hóa Việt Nam đã bước sang một thời kỳ mới mà nhiều dấu ấn còn nguyên vẹn tới hôm nay.

Xuất bản 2012: Ôn cố chưa hẳn tri tân

Nhiều văn nghệ sĩ trí thức đã lật lại bối cảnh của Phong Hóa và Tự lực văn đoàn trong đời sống sinh hoạt văn hóa, ngôn luận Việt Nam từ đầu thập niên 30 của thế kỷ trước – khi mà nhiều tờ báo chịu sự bảo hộ của những tên tuổi trí thức chính thống có vai vế trong xã hội, những trí thức đó lại chịu “ngồi làm báo” dưới chiếc lọng của chính phủ bảo hộ cho người Pháp lập ra. Trong bối cảnh người Nho học suy vi, người Tây học trở nên hãnh tiến và đôi khi dĩ hòa vi quý, xa rời thực tế đất nước và sự tự trọng dân tộc khiến những nghệ sĩ khắc khoải với trách nhiệm trí thức phải bằng mọi giá, tìm kiếm và mở rộng khung trời tự do của mình, thì sự có mặt của Phong Hóa (từ số 13, do Nhất Linh Nguyễn Trường Tam làm chủ bút) như một sự “giải trung tâm” báo chí chính thống thời bấy giờ, một sự thực hành ngôn luận của những trí thức, nghệ sĩ độc lập, một dấu ấn lớn của tư nhân trong lịch sử báo chí Việt Nam.