Recent Articles

Một số vấn đề xung quanh phạm trù chủ nghĩa hiện đại

Thông tin về sự xử lý lý thuyết trên đây, có thể là một gợi ý cho việc nhận thức mới và nghiên cứu mới đối với giai đoạn phát triển văn học Việt Nam dưới dấu hiệu hiện thực xã hội chủ nghĩa, không đặt nó như ngoại lệ, không tách nó khỏi tiến trình văn học dân tộc và văn học nhân loại.

Trở lên là những phác họa mang tính gợi ý của tôi về sự hiện diện của chủ nghĩa hiện đại ở văn học Việt Nam thế kỷ XX, nhất là sự xuất hiện các khuynh hướng, các hiện tượng tiền phong chủ nghĩa trong văn học những năm 1940-1950. Đây mới chỉ hoàn toàn là những phác họa thăm dò, chưa phải những nhận định chắc chắn, càng chưa phải là những kết luận.

Vài tư liệu về việc Vũ Trọng Phụng bị gọi ra Toà năm 1932

Người nhắc đến sự việc này hồi năm 1957 ở Hà Nội là Thiều Quang. Trong Tập san phê bình, một ấn phẩm tư nhân, tác giả của nó đồng thời là người xuất bản ấn phẩm này, dành riêng một số đặc biệt cho đề tài: Vũ Trọng Phụng, đời sống và con người. Toàn bộ 24 trang ruột của số này chỉ đăng bài viết của chính Thiều Quang: Chút ít tài liệu về  Vũ Trọng Phụng. Đó là một văn bản ít nhiều độc đáo, là vì trong đó tác giả không chỉ luận bàn về tác phẩm của nhà văn họ Vũ, không chỉ trao đổi lại với những ý kiến đánh giá nhà văn này của một số tác giả khi đó vừa công bố chuyên luận hoặc bài nghiên cứu, như Văn Tâm ( Vũ Trọng Phụng, nhà văn hiện thực, Hà Nội: Nxb. Kim Đức, 1957), Văn Tân (Vũ Trọng Phụng qua “Giông tố”, “Vỡ đê” và “Số đỏ”// Văn Sử Địa, s. 29, tháng 6/1957); hơn thế, tác giả còn đưa ra những sự việc và chi tiết tư liệu xưa cũ ít người biết hoặc là tư liệu hồi ức cá nhân của chính mình, do chỗ mình (tác giả) từng quen biết, từng là bạn bè với Vũ Trọng Phụng. Thật ra thì khá nhiều ( tuy không phải tất cả) chi tiết tư liệu trong bài ấy có thể được xác nhận hay bác bỏ bằng cách kiểm định, đối chiếu. Nhưng một thời gian dài, suốt những năm 1960-90, những người nghiên cứu về Vũ Trọng Phụng đều không ai thực hiện việc thẩm định  mà chỉ thận trọng gác lại một bên nguồn tư liệu độc đáo nhưng khó sử dụng này.

Tìm thấy lại bản in lần đầu (1937) tiểu thuyết Giông tố của Vũ Trọng Phụng

Đây là một tin vui, một tin rất vui, trước hết là với những ai quan tâm đến lịch sử văn chương hiện đại Việt Nam, nhất là các chuyên gia về văn học 1930-45, trong số đó có các nhà “Phụng học”. Là vì ít ra suốt dăm chục năm nay, những chuyên gia về Vũ Trọng Phụng hầu như đều buộc phải nghĩ rằng bản in thành sách lần đầu của tiểu thuyết Giông tố đã không còn, đã tuyệt bản!